Ο Ιωάννης Καποδίστριας ως ο κατεξοχήν φορέας εξωτερικής πολιτικής.Tα παραδείγματα του Συνεδρίου της Βιέννης και των Ελβετικών Καντονιών.

*Του Σάββα Σταύρου

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας κόμης Ρουμνιάτσεφ κάλεσε, με εντολή του τσάρου Αλεξάνδρου Α΄, τον Ιωάννη Καποδίστρια στην Πετρούπολη. Αυτός, ύστερα από ταξίδι τεσσάρων περίπου μηνών, έφθασε, μέσω Βενετίας και Βιέννης στη ρωσική πρωτεύουσα τον Ιανουάριο του 1809. Αν και προβιβάστηκε στο βαθμό του κρατικού συμβούλου με ετήσιο μισθό 3.000 χάρτινα ρούβλια και τοποθετήθηκε στο υπουργείο των Εξωτερικών, για δύο περίπου χρόνια δεν του ανατέθηκε συγκεκριμένη αρμοδιότητα. Από τα γράμματα που έστειλε στον πατέρα του την περίοδο αυτή (47 γράμματα σε 32 μήνες) βλέπουμε πώς αντιλαμβάνεται οδυνηρά ότι χωρίς πρόσβαση στην υψηλή κοινωνία, χωρίς γνωριμίες με κύκλους της Αυλής θα ήταν δύσκολο να εξασφαλίσει την εύνοια του αυτοκράτορα, από τη βούληση του οποίου εξαρτιόταν η σταδιοδρομία όλων. Κάνει θυσίες στα πενιχρά οικονομικά του για να εξασφαλίσει μια αξιοπρεπή εικόνα διαβίωσης που ταίριαζε με τη θέση του. Η κατοικία, η άμαξα, ο υπηρέτης, η ενδυμασία έδιναν την έξωθεν καλή μαρτυρία και ήταν προϋποθέσεις ένταξης στα αριστοκρατικά περιβάλλοντα. Η υγεία του συχνά επηρεάζεται από τις ψυχολογικές του διακυμάνσεις.[1]

Στο διάστημα αυτό της διπλωματικής απραξίας, διαβάζει βιβλία που του προμήθευε, όπως ο ίδιος αναφέρει, ο προϊστάμενός του, ο κόμης Ρουμνιάτσεφ, ή τα δανειζόταν από τη βιβλιοθήκη του Ερμιτάζ, ή από τη βιβλιοθήκη της μητέρας του αυτοκράτορα.[2] Παράλληλα, προσπαθεί να μάθει ρωσικά, χωρίς να ενδιαφέρεται να τα τελειοποιήσει μια και δεν σκόπευε να μείνει όλη του την ζωή στη Ρωσία. Τα πολύ καλά γαλλικά του ήταν αρκετά για την επαγγελματική του σταδιοδρομία. Προσπαθεί επίσης να βελτιώσει και τα γραπτά ελληνικά του με τη βοήθεια του μητροπολίτη Ιγνατίου, ο οποίος, αφού ακολούθησε τον Μοτσενίγο και τους άλλους Ρώσους στη φυγή τους από την Κέρκυρα, κατέληξε στην Πετρούπολη.

Ο Καποδίστριας έχοντας αγνοήσει προτάσεις να τοποθετηθεί σε μακρινές διπλωματικές αποστολές όπως στη Βραζιλία, θα δεχθεί με ευχαρίστηση, για να ξεφύγει από την απραξία, τη θέση του υπεράριθμου ακολούθου της πρεσβείας της Ρωσίας στη Βιέννη. Από τον Οκτώβριο του 1811, και για οκτώ περίπου μήνες, θα βρεθεί στη μεγάλη αυτή πρωτεύουσα, όπου θα συναναστραφεί με εκπροσώπους της ανθούσας ελληνικής παροικίας, πρωτίστως εμπόρους και τον Άνθιμο Γαζή. Απαντώντας σε επικριτική μάλλον επιστολή τού πατέρα του, θα απαντήσει: «Δεν είμαι τελείως πεπεισμένος διά την τελειότητα των Ελλήνων και έχω την εντύπωσιν ότι έχω διαγνώσει εν αυτοίς ωσαύτως, πάντα όσα εξαρκώσιν εις όποιον μελετά τον κόσμον, ώστε όταν προσβλέπη εις αυτούς, συναναστρέφηται μετ’ αυτών, ευρίσκηται εν αγασταίς προς αυτούς σχέσεις να μην μετανοή, διότι έκαμε την γνωριμίαν αυτών. Όμως εάν δεν συνδεθώμεν μετ’ αυτών, μετά ποίων λοιπόν θα συνδεθώμεν;… Πρέπει να έχωμεν μίαν πατρίδα, μίαν χώραν, ένα σημείον ερείσματος

Από την παραμονή του στη Βιέννη χρονολογείται και η σταθερή και αδιάλειπτη παρακολούθησή του, με εντολή του Μέττερνιχ, από την αυστριακή αστυνομία.[3] Ένα υπόμνημα του Καποδίστρια για την κατάσταση στη Βαλκανική ικανοποίησε τον προϊστάμενό του κόμη Στάκελμπεργ και τον τσάρο, και φαίνεται ότι υπήρξε η αιτία να διαταχθεί ο διορισμός του ως διευθυντή του διπλωματικού γραφείου της ρωσικής στρατιάς στο Δούναβη, που τη διεύθυνε ο ναύαρχος Τσιτσαγκώφ. Θα φθάσει στην έδρα της στρατιάς, στο Βουκουρέστι, την πρώτη Ιουνίου 1812, είκοσι τρεις μέρες πριν την εισβολή του Ναπολέοντα στη Ρωσία.

Οι συμμαχίες των αντιμαχόμενων δυνάμεων είχαν πάλι ραγδαία ανασυνταχθεί. Ο Ρουμνιάτσεφ είχε πείσει επί πέντε χρόνια τον τσάρο να ακολουθήσει πολιτική προσέγγισης με τη Γαλλία, ώστε αφενός να εξισορροπηθεί η αυξανόμενη δύναμη της Αγγλίας και αφετέρου με κοινή δράση να ενισχυθούν οι χριστιανοί της Βαλκανικής εις βάρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο Αλέξανδρος θα ανατρέψει την πολιτική αυτή συμμαχώντας με τους Τούρκους (συνθήκη του Βουκουρεστίου, 28 Μαΐου 1812) και μετέχοντας στις διεργασίες για μια αντιγαλλική συμμαχία. Η εισβολή στη Ρωσία των γαλλικών στρατευμάτων και ητελική ήττα τους θα επιταχύνει τις εξελίξεις. Στα τέλη 1812 απολύεται ο Ρουμνιάτσεφ και στη θέση του, στο υπουργείο των Εξωτερικών, διορίζεται ο κόμης Νέσσελροδ, που ένθερμα υποστήριζε τη συμμαχία με την Πύλη.[4]

Σε όλη την περίοδο της γαλλικής εισβολής ο Καποδίστριας παραμένει στη στρατιά του Δούναβη. Ένα λάθος τακτικής του Τσιτσαγκώφ στον Μπερεζίνα θα ευνοήσει τους Γάλλους και θα οδηγήσει σε παραίτηση το ναύαρχο. Η παραίτηση αυτή δεν θα έχει συνέπειες για τον Καποδίστρια. Ο νέος διοικητής της στρατιάς στρατηγός BarclaydeTollyθα τον διατηρήσει στο ίδιο διπλωματικό γραφείο. Με την υποχώρηση των Γάλλων, η στρατιά του Δούναβη ακολουθεί τις άλλες ρωσικές δυνάμεις που, καταδιώκοντας τον Ναπολέοντα, εισέρχονται στην Κεντρική Ευρώπη. Ο Tollyδιορίζεται αρχιστράτηγος των ρωσικών και πρωσικών δυνάμεων, το διπλωματικό του γραφείο αποκτά μεγάλη σημασία και ο Καποδίστριας ανταποκρίνεται επιτυχώς στα αυξημένα του καθήκοντα. Δεν παραλείπει, ωστόσο, να παρακολουθεί τα συμβαίνοντα στην Ανατολή μετά τη συνθήκη του Βουκουρεστίου και τη βίαιη καταστολή, το 1813, από τους Τούρκους της εξέγερσης των Σέρβων. Ένα υπόμνημα του Καποδίστρια για τις σχέσεις της Ρωσίας με τους λαούς των Βαλκανίων και την ανάγκη να προστατευθούν, με παραστάσεις στην Πύλη, οι ορθόδοξοι πληθυσμοί από τις σφαγές, ενθουσιάζει τον τσάρο που τον παρασημοφορεί.[5]

Στις παραμονές της αποφασιστικής μάχης της Λειψίας (Οκτώβριος 1813), ο Αλέξανδρος θα προσέξει τον Καποδίστρια:

«Ο στρατός εβάδιζε προς την Λειψίαν. Ημέραν τινά της αναπαύσεως ο αρχιστράτηγος, εγκατασταθείς εν καλύβη των περιχώρων της πόλεως ταύτης, ειργάζετο μετ’ εμού. Ο Αυτοκράτωρ έρχεται αίφνης προς ημάς. Εγείρομαι πάραυτα μετά των εγγράφων μου. Ο Αυτοκράτωρ λέγει προς τον στρατηγόν:

“Λυπούμαι διότι σας διακόπτω. Με ποίον εργάζεσθε;”

“Μεγαλειότατε, με τον κόμιτα Καποδίστριαν.”

“A, χαίρω πολύ να κάμω την γνωριμίαν του.”

Τότε στραφείς προς εμέ, όστις ήμην έτοιμος να εξέλθω, μοι έδωκε την χείρα και μετ’ ευμενείας, η οποία εχώρει κατ’ ευθείαν εις την καρδίαν, μοι εξέφρασε την ευαρέσκειανήνησθάνετο του να με γνωρίση πλησιέστερον.

“Δεν φαίνεσθε εις το Στρατηγείον Μου.”

“Μεγαλειότατε, μένω εις την θέσιν την οποίαν η Υμετέρα Αυτοκρατορική Μεγαλειότηςηυδόκησε να μοιεμπιστευθή και εν τη οποία ευρίσκω εμαυτόν ευτυχή.”

“Πολύ καλά. Αλλά θα δύνασθε”, είπε τότε προς τον στρατηγόν, “να αναθέτετε εις τον κόμιτα να Μοικάμνηπροφορικάς ανακοινώσεις, αντί να αναγκάζεσθε να Μοι αποστέλλετε τόσον συχνά εγγράφους εκθέσεις.”

Ο στρατηγός απήντησεν ότι θα εκτελέση τας διαταγάς Του. Εκφράσας δε πάλιν την εύνοιάν Του ο Αυτοκράτωρ μοι επέτρεψε να αποσυρθώ, μείνας μόνος μετά του αρχιστρατήγου».[6]

Έτσι περιέγραψε ο ίδιος ο Καποδίστριας την αποφασιστική για το μέλλον του συνάντηση αυτή. Λίγο αργότερα και αφού οι Γάλλοι είχαν ηττηθεί στη Λειψία, ο αυτοκράτορας θα καλέσει στο γραφείο του, στη Φραγκφούρτη, τον Καποδίστρια και θα του αναθέσει μια εμπιστευτική αποστολή: να αποσπάσει τους Ελβετούς από την επιρροή των Γάλλων, να τους κρατήσει ενωμένους και να τους πείσει να διατηρήσουν την ουδετερότητά τους όταν ο ενωμένος συμμαχικός στρατός θα εισέβαλε στη Γαλλία. Τις ίδιες οδηγίες είχε και ο εκπρόσωπος της Αυστρίας κόμης Λεπτσέλτερν (Lebzeltern). Ωστόσο, ο Μέττερνιχ, δρώντας παρασκηνιακά, θέλησε να αναζωπυρώσει τις αντιζηλίες μεταξύ των καντονίων και να προκαλέσει την είσοδο των αυστριακών στρατευμάτων στην Ελβετία. Ο Καποδίστριας, ακόμα και παρακούοντας τις αρχικές εντολές του τσάρου, μπόρεσε να ξεσκεπάσει το διπλό παιχνίδι των Αυστριακών και να εξασφαλίσει τις προϋποθέσεις ενότητας των Ελβετών, διατήρησης της ουδετερότητάς τους και ένταξής τους στο πλαίσιο του τελικού διακανονισμού των νικητών. Για όλα αυτά χρειάστηκαν πολύμηνες διαπραγματεύσεις (από τον Νοέμβριο του 1813 έως τον Σεπτέμβριο του 1814), διαρκείς μετακινήσεις, υπομνήματα, διπλωματικοί ελιγμοί.[7] Η λύση που με επιμονή συντέλεσε να επιβληθεί, εξασφάλισε μεν την ενότητα, ανεξαρτησία και ουδετερότητα των Ελβετών, αλλά, ως προς τη μορφή διακυβέρνησης της ομοσπονδίας, ευχαρίστησε περισσότερο τους αριστοκράτες και λιγότερο τους φιλελευθέρους. Το έργο του εκτιμήθηκε κυρίως από τους μετριοπαθείς Ελβετούς, και δεν είναι τυχαίο ότι του πρόσφεραν τιμητικά την ιδιότητα του πολίτη η Λωζάννη και η Γενεύη.[8]

Με αφορμή τις συναντήσεις που είχε με τον Αλέξανδρο για τις ελβετικές υποθέσεις, ο Καποδίστριας τού έθεσε το θέμα των Επτανήσων, και πώς η επάνοδος στο καθεστώς του 1800, της ανεξάρτητης «δημοκρατίας, θα ήταν και μια συγκεκριμένη απόδειξη ότι η Ρωσία δεν εγκαταλείπει τους ομόδοξους Έλληνες». Ωστόσο, στην προκαταρκτική συνθήκη των Παρισίων (Μάιος 1814) παραχωρήθηκε από τις σύμμαχες δυνάμεις η στρατιωτική κατοχή των Επτανήσων στους Άγγλους, που τα είχαν ήδη καταλάβει, και η κυριαρχία της Μάλτας. Δεν έμενε στον Καποδίστρια παρά να διαπραγματευθεί, όπως του υποσχέθηκε ο Αλέξανδρος, στη Βιέννη ένα καλύτερο καθεστώς γι’ αυτά.

Το συνέδριο της Βιέννης, όπου θα καθορίζονταν οι τύχες της μεταναπολέοντειας Ευρώπης, θα διαρκέσει από τον Οκτώβριο 1814μέχρι τον Ιούνιο 1815. Ο Καποδίστριας μετέχει στη ρωσική αντιπροσωπεία, επί κεφαλής της οποίας είναι πρίγκιπας Ραζουμόβσκυ και μέλη ο Νέσσελροδ, ο Πότσο ντι Μπόργο (PozzodiBorgo), ο βαρώνοςΣτάιν (Stein), ο πρίγκιπας Τσαρτορύσκι, ο Στάκελμπεργ (Stackelberg) και ο βαρώνοςd’Anstedt. Ο Αλέξανδρος γρήγορα θα παραμερίσει τα παλαιότερα μέλη της αντιπροσωπείας για να συνεργαστεί με τον Καποδίστρια.

Τον διόρισε, μαζί με τον Ραζουμόβσκυ, επίσημο εκπρόσωπο της Ρωσίας στις συνεδριάσεις των ηγεμόνων. Από τη θέση του αυτή θα ενισχύσει τη βούληση του τσάρου να εμποδίσει μια εκδικητική στάση των νικητών απέναντι στη Γαλλία. Υπέδειξε, επίσης, μια πιο σθεναρή στάση απέναντι στην Αγγλία στο θέμα των Επτανήσων και της Μάλτας, και σε πολλά άλλα ζητήματα επισήμανε ποια κατά τη γνώμη του έπρεπε να είναι η στάση της Ρωσίας ώστε να μην ωφεληθούν εις βάρος της άλλες δυνάμεις.[9]

Η αιφνιδιαστική επάνοδος του Ναπολέοντα από την Έλβα και ο ενθουσιασμός των Γάλλων αναγκάζει σε φυγή τον γάλλο βασιλιά που είχαν εγκαταστήσει στο θρόνο οι σύμμαχοι. Ακολουθεί η τελική ήττα των γαλλικών στρατευμάτων στο Βατερλώ (Ιούνιος 1815) γεγονός που ενδυναμώνει ακόμη περισσότερο τη διαπραγματευτική θέση των άγγλων νικητών στις οριστικές διευθετήσεις των ευρωπαϊκών πραγμάτων. Ο Αλέξανδρος, έχοντας μαζί του και τον Καποδίστρια, σπεύδει στο Παρίσι, όπου οι σύμμαχοι επανατοποθετούν τον Λουδοβίκο ΙΗ΄ στον γαλλικό θρόνο. Εκεί, στο Παρίσι, θα υπογραφούν και οι τελικές συνθήκες. Χάρις στη Ρωσία και στην Αγγλία η δεύτερη συνθήκη ειρήνης με τη Γαλλία (20 Νοεμβρίου 1815) δεν ήταν καταστροφική γι αυτήν, όπως ήθελαν οι Πρώσοι, και φαίνεται ότι συνέβαλε και ο Καποδίστριας στο να μην ανατραπεί η υποχρέωση του γάλλου βασιλιά να κυβερνήσει με βάση συνταγματικό χάρτη.[10]

Ενώ βρισκόταν στο Παρίσι ο Αλέξανδρος συνέταξε ιδιοχείρως τη συνθήκη που ονομάστηκε Ιερά Συμμαχία. Την συνυπέγραψε (14/26 Σεπτεμβρίου) ο αυτοκράτορας της Αυστρίας και ο βασιλιάς της Πρωσίας. Ο βασιλιάς της Γαλλίας προσεχώρησε σ’ αυτήν, ενώ η Αγγλία αρνήθηκε συμμετοχή για λόγους κοινοβουλευτικούς. Με τη συνθήκη αυτή οι συμβαλλόμενες δυνάμεις, με έντονες τις χριστιανικές αναφορές, ανελάμβαναν αμοιβαίως την προστασία της ειρήνης. Γρήγορα η συμμαχία αυτή θα λάβει άλλο περιεχόμενο και θα αποτελέσει τη βάση για κατασταλτικά μέτρα εναντίον των πάσης φύσεως ενεργειών που αμφισβητούσαν την πολιτική και κοινωνική τάξη που είχε επιβληθεί μετά το Βατερλώ.

Στις 5 Νοεμβρίου 1815 είχε, με άλλη συνθήκη, αναγνωριστεί η Αγγλία ως προστάτιδα δύναμη των Επτανήσων. Η λύση αυτή θεωρήθηκε από τον Καποδίστρια η καλύτερη δυνατή, αφού ήταν ακατόρθωτη, χωρίς μείζονες συγκρούσεις, η αναβίωση του επτανησιακού κράτους του 1800 υπό την προστασία της Ρωσίας, ενώ το ενδεχόμενο να περάσουν τα Επτάνησα υπό αυστριακή κατοχή θα ήταν καταστροφικό, γιατί όπως ο ίδιος παρατήρησε θα επεβράδυνε για έναν αιώνα την εξέλιξή τους.[11] Τα Επτάνησα θα ήταν ανεξάρτητο κράτος, με δική του σημαία, υπό την αποκλειστική προστασία της Αγγλίας, η οποία απέκρουσε όλες τις προσπάθειες της ρωσικής πλευράς για μια συλλογικότερη προστασία. Δεσμεύτηκε όμως να παραχωρήσει σύνταγμα.

Μια πρόταση του άγγλου υπουργού Εξωτερικών Κάστλερη (Castlereagh) να μεταβεί ο ίδιος ο Καποδίστριας στο Λονδίνο για να συμβάλει στη διαμόρφωση των όρων εφαρμογής της συνθήκης της 5 Νοεμβρίου, αποσύρθηκε σιωπηρά. Τελικά του ζητήθηκε να υποβάλει σχετικό υπόμνημα.

Πριν αναχωρήσει από το Παρίσι ο Αλέξανδρος διόρισε τον Καποδίστρια, και παρά τους δισταγμούς του ίδιου, υπουργό επί των Εξωτερικών, ανταμείβοντας έτσι τις πολλές υπηρεσίες του.

[1] Στο ίδιο, σ. 213 κ.εξ. Βλ. και τις πρώτες επιστολές προς τον πατέρα του.

[2]Αυτοβιογραφία, σ. 28. Για την πλούσια βιβλιοθήκη που ο ίδιος σταδιακά συγκρότησε, βλ. ΜάρωΚαρδαμίτση-Αδάμη, Η βιβλιοθήκη του Ι. Καποδίστρια.

[3]Κ. Καιροφύλας, Η αυστριακή κατασκοπεία, passim.

[4] C. M. Woodhouse, Capodistria, σ. 72-73.

[5]Αυτοβιογραφία, σ. 34-35.

[6]Αυτοβιογραφία, σ. 35-36.

[7]Αυτοβιογραφία, σ. 38-55* Γρ. Δαφνής, Ι. Α. Καποδίστριας, σ. 267/274* C. M. Woodhouse, Capodistria, σ. 82-105.

[8]Βλ. απόψεις της MichelleBouvier, που επιμελήθηκε τον τόμο Δ΄ του Αρχείου Καποδίστρια, σ. 278-279.

[9]Για το συνέδριο της Βιέννης και το ρόλο του Καποδίστρια, βλ. Π. Πετρίδης, Η διπλωματική δράσις,σ. 39 κεξ. Βλ. και Γρ. Δαφνής, Ι. Α. Καποδίστριας, σ. 278-290* C. M. Woodhouse, Capodistria, 109-127.

[10]Αυτοβιογραφία, σ. 66.

[11]Αυτοβιογραφία, σ. 58.

Πηγή: Λούκος Χρήστος, Ιωάννης Καποδίστριας, στη σειρά:  Οι ιδρυτές της Νεότερης Ελλάδας, αρ. 5, επιμ. Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Αθήνα, Τα Νέα/Ιστορική Βιβλιοθήκη, 2009.

Σάββας Σταύρου

Γεννήθηκε το 1989 στη Λεμεσό της Κύπρου.Έχει αποφοιτήσει από το Λύκειο Λινόπετρας  και σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Κύπρου με κατεύθυνση Ιστορία. Παράλληλα φοίτησε για ένα εξάμηνο στα πλαίσια του Προγράμματος Erasmus στο Τμήμα Ιστορίας και Πολιτισμικών Σπουδών του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου. Επίσης είναι κάτοχος  Μεταπτυχιακού Τίτλου MagisterArtium στη Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, όπου έχει αποφοιτήσει με Άριστα . Ερευνητικά ασχολείται με τις διακρατικές σχέσεις  της Κυπριακής Δημοκρατίας και  των Δύο Γερμανιών (Ομοσπονδιακή και Λαϊκή Δημοκρατία Γερμανίας) και με θέματα Κοινωνικής και Οικονομικής Ιστορίας.  Έλαβε μέρος σε αρκετά συνέδρια και ημερίδες σε Κύπρο και Ελλάδα ενώ έχει συγγράψει επιστημονικά άρθρα, τα οποία έχουν δημοσιευτεί.

Εγγραφείτε. Κάντε εγγραφή για να μην χάσετε μελλοντικές δημοσιεύσεις.

You can unsubscribe at any time. By signing up you are agreeing to our Terms of Service and Privacy Policy. This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Αρχείο Ηνωμένου Βασιλείου

Φορείς Πολιτιστικής Διπλωματίας Ηνωμένου Βασιλείου

Το Ηνωμένο Βασίλειο, βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς η απόφαση για έξοδο από την Ε.Ε. (Brexit) έφερε επιπτώσεις και στη διεθνή εικόνα και φήμη της χώρας. Επομένως, θα χρειαστεί μια νέα προσέγγιση, προκειμένου να προωθηθούν αποτελεσματικά τα εθνικά συμφέροντα της χώρας, με ενισχυμένη δημόσια διπλωματία και διεθνείς πολιτιστικές σχέσεις.

Η Αγγλική γλώσσα, η οποία χρησιμοποιείται ως δεύτερη ή ως επίσημη γλώσσα σε πολλές χώρες του κόσμου, το τηλεοπτικό δίκτυο BBC (το μεγαλύτερο δίκτυο ΜΜΕ στον κόσμο με παρουσία στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο και το διαδίκτυο σε περισσότερες από 30 γλώσσες και ένα ακροατήριο 269 εκατομμυρίων ανθρώπων κάθε εβδομάδα)κυρίαρχοι πολιτιστικοί οργανισμοί όπως το Βρετανικό μουσείο και το V&Aβραβευμένες τηλεοπτικές σειρές όπως το Sherlock, ναυαρχίδες του κινηματογράφου όπως ο James Bond και το Star Wars, η μουσική παραγωγή του David Bowie και του Ed Sheeranη λογοτεχνία του Σαίξπηρ και της Άγκαθα Κρίστι και αθλητικές διοργανώσεις όπως η Premier League, είναι μερικά από τα πιο δυνατά παραδείγματα και πλεονεκτήματα στον τομέα του πολιτισμού και της δημιουργικότητας του Ηνωμένου Βασιλείου.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η άσκηση της πολιτιστικής διπλωματίας βασίζεται στην ανταλλαγή ιδεών, αξιών και του πολιτισμού προκειμένου να ενδυναμωθεί η σχέση της χώρας με τον κόσμο και τις υπόλοιπες χώρες και επίσης να προωθηθούν η επιρροή της, η απασχόληση και η ανάπτυξη ως θεματοφύλακες του μέλλοντος της χώρας.

Το Υπουργείο Ψηφιακής πολιτικής, παιδείας, πολιτισμού, ΜΜΕ και αθλητισμού, συνεργάζεται με το Βρετανικό συμβούλιο, το Υπουργείο Εξωτερικών (Foreign Office) και άλλους κυβερνητικούς φορείς για να προωθήσουν πρωτοβουλίες, όπως η καμπάνια GREAT και πολιτιστικές συνεργασίες με άλλες χώρες.

Το 2006, δημιουργήθηκε το συμβούλιο Δημόσιας Διπλωματίας, σε μια προσπάθεια αναθεώρησης των πρακτικών της δημόσιας διπλωματίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το συμβούλιο είναι υπεύθυνο, για τη δημιουργία εθνικής στρατηγικής δημόσιας διπλωματίας, προκειμένου να υποστηριχθούν τα διεθνή συμφέροντα και οι στόχοι του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα μέλη του συμβουλίου είναι το Υπουργείο Εξωτερικών, το Βρετανικό Συμβούλιο και η Παγκόσμια Υπηρεσία του BBC.

Σε συνεργασία με τους βασικούς ενδιαφερόμενους, συμπεριλαμβανομένου του Foreign Office, του Βρετανικού Συμβουλίου και των πολιτιστικών οργανισμών, το Υπουργείο Ψηφιακής πολιτικής, Παιδείας, Πολιτισμού, ΜΜΕ και Αθλητισμού, ανέπτυξε το 2010 την πολιτική Πολιτιστικής Διπλωματίας. Οι γενικοί στόχοι ήταν η ενθάρρυνση και η στήριξη του πολιτιστικού τομέα για την ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών σε τομείς με συγκεκριμένη πολιτιστική και/ή κυβερνητική προτεραιότητα. Παράλληλα, η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο του οφέλους και του αντίκτυπου της πολιτιστικής διπλωματίας, ιδιαίτερα μετά τη λήξη συγκρούσεων.

Από τα παραπάνω, παρατηρούμε ότι στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου, η άσκηση της πολιτιστικής διπλωματίας δεν είναι αρμοδιότητα ενός μόνο υπουργείου και πως συμπεριλαμβάνει τη συλλογική προσπάθεια και την αλληλεπίδραση πολλών παραγόντων, για την προώθηση των πολιτικών που συμβάλλουν στην ενίσχυση της πολιτιστικής διπλωματίας. Οι συντονισμένες προσπάθειες όλων των προαναφερόμενων φορέων του Ηνωμένου Βασιλείου, συντελούν στην ευρεία αναγνώριση της Ήπιας ισχύος της χώρας.

Πρόσφατα δημοσιεύθηκε το σχέδιο δράσης του Υπουργείου Ψηφιοποίησης, Πολιτισμού, Παιδείας, Μέσων και Αθλητισμού, το οποίο μεταξύ άλλων έχει σκοπό τη διατήρηση και ενίσχυση της αίσθησης υπερηφάνειας και συνοχής στη χώρα, να προσελκύσει νέα άτομα να επισκεφτούν και να εργαστούν στη χώρα, να μεγιστοποιήσει και να αξιοποιήσει την ήπια ισχύ του Ηνωμένου Βασιλείου.

Στις ενέργειες, συμπεριλαμβάνονται η ενίσχυση της Βρετανικής παρουσίας στο εξωτερικό διαμέσου της πολιτιστικής διπλωματίας, διεθνών επισκέψεων και του προγράμματος «Great», η προώθηση των πολιτιστικών εξαγωγών για την αύξηση της αξίας τους στην οικονομία της χώρας, η συνεισφορά στην παράλληλη κυβερνητική ατζέντα της ήπιας ισχύος και ευημερίας, η χρησιμοποίηση της συλλογής έργων τέχνης της κυβέρνησης , προκειμένου για να προωθηθούν οι τέχνες, η κληρονομιά και ο πολιτισμός της χώρας, μέσω της δημιουργίας εκθέσεων σε υπουργικά και διπλωματικά κτίρια σε όλον τον κόσμο και της συνεισφοράς στην ήπια ισχύ.

Το Υπουργείο Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας, είναι υπεύθυνο κυρίως για την διεθνή πολιτική, χωρίς όμως να απουσιάζουν ενέργειες πολιτιστικής διπλωματίας, ως κατεξοχήν φορέας της επίσημης διπλωματίας της χώρας. Άλλωστε στο υπουργείο υπάγονται οι πρεσβείες που είναι υπεύθυνες για την μεταφορά των πολιτικών και της εικόνας της χώρας στο εξωτερικό. Διαθέτει ένα παγκόσμιο δίκτυο πρεσβειών και προξενείων, απασχολώντας πάνω από 14.000 άτομα σε περίπου 270 διπλωματικά γραφεία. Συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς για την προώθηση των συμφερόντων του Ηνωμένου Βασιλείου και της παγκόσμιας ασφάλειας. Προωθεί τα συμφέροντα και τις αξίες του Ηνωμένου Βασιλείου διεθνώς, υποστηρίζει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις ανά τον κόσμο, στηρίζοντας την παγκόσμια επιρροή και την ευημερία της χώρας. Όραμα του είναι να οικοδομήσει μια πραγματικά «παγκόσμια Βρετανία», η οποία θα πρωταγωνιστεί στην παγκόσμια σκηνή.

Μεταξύ άλλων, στηρίζει κορυφαίους μελετητές με ηγετική ικανότητα να παρακολουθήσουν μεταπτυχιακά μαθήματα στο Ηνωμένο Βασίλειο με υποτροφίες Chevening και νέους Αμερικανούς να σπουδάσουν στο Ηνωμένο Βασίλειο με υποτροφίες Marshall. Προωθεί την ευημερία και την ανάπτυξη μέσω του Δικτύου Επιστήμης και Καινοτομίας, καθώς και μερικές από τις εργασίες της κυβέρνησης για τη διεθνή ανάπτυξη, (μεταξύ άλλων την προώθηση της βιώσιμης παγκόσμιας ανάπτυξης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της κλιματικής αλλαγής και της πρόληψης των συγκρούσεων).

Το Βρετανικό Συμβούλιο, είναι ο διεθνής οργανισμός του Ηνωμένου Βασιλείου με αρμοδιότητα στις διεθνείς πολιτιστικές σχέσεις, με αντιπροσωπείες σε τουλάχιστον 110 χώρες προωθώντας την Αγγλική γλώσσα, ενθαρρύνοντας την πολιτιστική, επιστημονική και εκπαιδευτική συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο. Η δράση του επικεντρώνεται στις ευκαιρίες πολιτιστικής ανάπτυξης, στις νέες συνεργασίες και στις πολιτιστικές σχέσεις.

Μουσεία, κληρονομιά και Οργανισμοί:

Βρετανικό Μουσείο φορέας πολιτιστικής διπλωματίας με πληθώρα αρχαιολογικών και εθνογραφικών στοιχείων-ευρημάτων.

Βρετανική Βιβλιοθήκη με αρχαία και μεσαιωνικά χειρόγραφα καθώς και παπύρους .

Ζωολογικός κήπος του Λονδίνου

Βασιλικός Βοτανικός κήπος του Λονδίνου

Πανεπιστήμια και οι βιβλιοθήκες τους όπως University of Gambridge, Oxford κ.α.

Art galleries: National Gallery, the Victoria and Albert Museum, the National Portrait Gallery, two Tate galleries—Tate Britain (with superb collections of John Constable and the Pre-Raphaelites) and Tate Modern—and the Wallace Collection.

Αθλητισμός και δημιουργία: ποδόσφαιρο, ράγκμπι, κολύμβηση κ.τ.λ.

ΜΜΕ και δημοσιεύσεις : Daily newspapers published in London include The Times, one of the world’s oldest newspapers; The Sun, a tabloid that is the country’s most widely read paper, with circulation in the millions; the The Daily Telegraph; and The Guardian (also published in Manchester). Major regional dailies include the Manchester Evening News, the Wolverhampton Express and Star, the Nottingham Evening Post, and the Yorkshire Post. Periodicals, such as The Economist, also exert considerable international influence.

International Council of Museums (ICOM)

ICOM is the only international organisation representing museums and museum professionals. It has more than 32,000 members and is made up of National Committees, which represent 136 countries and territories, and International Committees, which gather experts in museum specialities worldwide.

ICOM International Committees

The 30 International Committees bring together professional experts covering all aspects of museum activity. Their annual meetings offer the opportunity for UK museums professionals to extend their networks of international contacts. The ICOM events calendar lists the dates of annual International Committee meetings.

ICOM UK

ICOM UK is the National Committee of ICOM in the UK and is a gateway to the global museum community and the only UK museum association with a dedicated international focus. In addition to leading on two working internationally programmes – the annual Working Internationally Conference and the Working Internationally Regional Project – ICOM UK also offers bursaries for ICOM UK members to attend ICOM Triennial Meetings, International Committee meetings, and other conferences with a demonstrable international remit.

Visiting Arts

Visiting Arts’ purpose is to strengthen intercultural understanding through the arts.  It provides tools to help the cultural sector to work more effectively and efficiently worldwide

World Cultures Connect (WCC)

WCC is a global cultural information site.  It connects artists and cultural organisations across the globe by allowing them to promote their work, make new connections, identify opportunities, and discover new partners, markets, and audiences.  The discussion forum is a useful way to share information and advice, and take part in discussions, on working internationally.

Heritage Without Borders (HWB)

Heritage Without Borders is a unique charity working in developing countries to build capacity in heritage skills in situations of poverty and reconstruction, and to provide life-transforming work experience for volunteer students and professionals in the heritage sector.

University Museums Group (UMG)

Universities work on a global stage and their museums play a key role in this international approach.  UMG supports and advocates for the university museum sector in England, Wales, and Northern Ireland.  Working alongside their sister organisation University Museums in Scotland UMIS it represents the interests of university museums to funders and stakeholders, and also maintains close links with the international body for university museums, UMAC

The Art of Partnering report by Kings College London

The Art of Partnering is the final report of a Cultural Enquiry in collaboration with the BBC, which explored the role partnership plays in enabling publicly funded cultural institutions to enhance the quality and diversity of their work across the UK.

National Museum Directors’ Council (NMDC)

NMDC represents the leaders of the UK’s national collections and major regional museums. Its members are the national and major regional museums in England, Northern Ireland, Scotland, and Wales, the British Library, The National Library of Scotland, and the National Archives. While their members are funded by government, the NMDC is an independent, non-governmental organisation.

British Council

The British Council is the UK’s international organisation for cultural relations and educational opportunities. It has offices in over 100 countries across six continents. Each British Council office overseas has its own country website which can be accessed via the British Council’s home page.

UK Registrars Group (UKRG)

The UKRG is a non-profit membership association set up in 1979.  It provides a forum for exchanging ideas and expertise between registrars, collection managers and other museum professionals in the United Kingdom, Europe and worldwide.

Through the UKRG website, members can access a number of resources aimed at registrars, or those who undertake the work of registrars.  These include publications relevant to international loans and exhibitions, such as facilities reports, guidance and top tips, and links to other online resources.

International Federation of Arts Councils and Culture Agencies (IFACCA)

IFACCA produces ACORNS, an online news service for and about arts councils and culture agencies, which contains news from arts and culture funding agencies and a digest of resources, such as links to websites, new publications, jobs, conferences, and events.

I am tab #2 content. Click edit button to change this text. A collection of textile samples lay spread out on the table – Samsa was a travelling salesman.
I am tab #3 content. Click edit button to change this text. Drops of rain could be heard hitting the pane, which made him feel quite sad. How about if I sleep a little bit longer and forget all this nonsense.