H Οικονομική Διπλωματία Ελλάδος και Ισραήλ: Μια ιστορία με βραχύ παρελθόν και ευοίωνο μέλλον

*του Μιχάλη Διακαντώνη, οικονομολόγου, διεθνολόγου, Γενικού Διευθυντή του Ελληνικού Ινστιτούτου Πολιτιστικής Διπλωματίας,

Σύντομη ιστορική αναδρομή
Η παρουσία του εβραϊκού στοιχείου στον ελληνικό χώρο, ανάγεται στην προχριστιανική περίοδο. Κατά τον 14ο και 15ο αιώνα, μετά τους διωγμούς που υπέστησαν σε Ισπανία και Πορτογαλία και την κατάληψη της Ουγγαρίας απ’ τους Οθωμανούς, χιλιάδες Εβραίοι πρόσφυγες κατέφυγαν σε διάφορες ελληνικές πόλεις, όπως η Θεσσαλονίκη, τα Τρίκαλα, η Λάρισα, ο Βόλος και η Καβάλα. Από τον 16ο μέχρι τον 18ο αιώνα, η εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης ήταν μία από τις μεγαλύτερες στον κόσμο, ενώ και στην Κρήτη το εβραϊκό στοιχείο διαδραμάτιζε καθοριστικό ρόλο στο διαμετακομιστικό εμπόριο. Προ της ενάρξεως του Β Παγκοσμίου Πολέμου, οι Εβραίοι της Ελλάδας αριθμούσαν περί τις 100.000 άτομα, αλλά κατά την περίοδο της ναζιστικής κατοχής το 86% του πληθυσμού τους εξοντώθηκε, με αποτέλεσμα σήμερα να ζουν στη χώρα μας περίπου 5.500 άτομα σε 8 εβραϊκές κοινότητες (1).
Ελλάδα και Ισραήλ διατηρούν επισήμως διπλωματικούς δεσμούς απ’ το 1990, όταν η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη αναγνώρισε την κρατική υπόσταση του Ισραήλ. Καθ’όλη την δεκαετία του 90’ οι σχέσεις των δύο χωρών έβαιναν βελτιούμενες, με τις επισκέψεις Ελλήνων Υπουργών Εξωτερικών στο Ισραήλ να διαδέχεται η υπογραφή μιας σειράς συμφωνιών συνεργασίας σε θέματα άμυνας, εμπορίου, τουρισμού, πολιτισμού και τεχνολογίας. Αφορμή για την αναθέρμανση των ελληνο-ισραηλινών σχέσεων, αποτέλεσαν το 2010 τα γεγονότα με το στολίσκο της Γάζας, που όξυναν σε επικίνδυνο βαθμό της ισραηλινο-τουρκικές σχέσεις. Περαιτέρω, η ανησυχία του Ισραήλ για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η μερική αποστασιοποίηση της Ελλάδας απ’ τον αραβικό κόσμο, αλλά και οι προοπτικές συνεργασίας που δημιουργήθηκαν στον ενεργειακό τομέα μετά τις ανακαλύψεις σημαντικών κοιτασμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο (Κύπρος, Ισραήλ, Αίγυπτος) έδωσαν νέα ώθηση στους διπλωματικούς δεσμούς των δύο χωρών .
Επιστέγασμα της άνθησης των ελληνο-ισραηλινών σχέσεων, αποτελούν οι διαδοχικές ανταλλαγές επισκέψεων υψηλόβαθμων κυβερνητικών στελεχών, η διενέργεια διμερών αλλά και τριμερών συναντήσεων και οι υπογραφές διακρατικών συμφωνιών που αφορούν τις εμπορικές συναλλαγές, τον τουρισμό, τις νέες τεχνολογίες, καθώς και τους ευαίσθητους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Η σχέση των δύο χωρών θεωρείται ότι έχει λάβει πλέον τη μορφή στρατηγικής συνεργασίας και πρέπει να αντιμετωπίζεται ανεξάρτητα απ’ τα βραχυπρόθεσμα συμφέροντα που προκύπτουν απ’ τους διεθνείς συσχετισμούς ισχύος και τις εξελίξεις σε περιφερειακό επίπεδο.

Οι εμπορικές σχέσεις Ελλάδας-Ισραήλ

Το πλαίσιο των εμπορικών δεσμών των δύο κρατών, καθορίζει η Συμφωνία Σύνδεσης Ισραήλ-Ε.Ε. που τέθηκε σε ισχύ το 2000, ενώ το Ισραήλ συμμετέχει τόσο στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας όσο και στην Ευρωμεσογειακή Συμφωνία Σύνδεσης, ώστε να ενσωματωθεί σε μεγαλύτερο βαθμό σε ευρωπαϊκές πολιτικές και προγράμματα (2). Τα στοιχεία του ελληνο-ισραηλινού εμπορίου που προκύπτουν για την περίοδο 2008-2017 εμφανίζονται στους κατωτέρω πίνακες (3):

Eξαγωγές από Ελλάδα προς Ισραήλ, έτη 2008-2017 (εκ. ευρώ)

Πηγή: EΛ.ΣΤ.Α. – Επεξεργασία Γραφείο ΟΕΥ Τελ Αβίβ

Εισαγωγές στην Ελλάδα από Ισραήλ, έτη 2008-2017 (εκ. ευρώ)

Πηγή: EΛ.ΣΤ.Α. – Επεξεργασία Γραφείο ΟΕΥ Τελ Αβίβ

Οι κύριες ελληνικές εξαγωγές προς το Ισραήλ αφορούν: πετρελαιοειδή, τεχνουργήματα από αργίλιο, πλαστικά προϊόντα, σίδηρο, χαλκό και τεχνουργήματα χαλκού, χάλυβα, σαπούνια, λιπαντικά, δομικά υλικά, παιχνίδια, παρασκευάσματα λαχανικών και φρούτων, λέβητες και μηχανές, αιθέρια έλαια και ιχθυηρά. Οι κύριες εισαγωγές απ’ το Ισραήλ σχετίζονται με: πετρελαιοειδή, μέταλλα, μηχανολογικό εξοπλισμό, πλαστικά, χημικά προϊόντα, χάλυβα, χαλκό, λιπάσματα, χαρτικά, βιομηχανικά φυτά, εσπεριδοειδή, έπιπλα,φωτιστικά (4).

Πηγή: Επεξεργασία δεδομένων που διατίθενται από το Γραφείο ΟΕΥ Τελ Αβίβ

Πηγή: Επεξεργασία δεδομένων που διατίθενται από το Γραφείο ΟΕΥ Τελ Αβίβ

Η βελτίωση των διπλωματικών σχέσεων των δύο κρατών, η γεωγραφική εγγύτητα που συνεπάγεται μικρότερο μεταφορικό κόστος και μεγαλύτερη ταχύτητα παράδοσης, η δυνατότητα σύμπραξης για «ανοίγματα» σε τρίτες αγορές, καθώς και οι όροι που αφορούν το εμπόριο βιομηχανικών και αγροτικών προϊόντων με βάση τις συμφωνίες που έχει υπογράψει η Ε.Ε. με το Ισραήλ, προσφέρουν τη δυνατότητα στην Ελλάδα να εστιάσει τις εξαγωγές της σε τρόφιμα, παραφαρμακευτικά προϊόντα, στην τεχνολογία και την πληροφορική, στα δομικά υλικά, στα έτοιμα ενδύματα, αλλά και σε προϊόντα έρευνας-ανάπτυξης και επιστημών ζωής (βιοφαρμακευτικά, ιατρικός εξοπλισμός) (5). Οι δυσκολίες που έχουν να αντιμετωπίσουν οι Έλληνες εξαγωγείς απ’ το Ισραήλ, αφορούν κυρίως κάποιους ποσοτικούς και ποιοτικούς περιορισμούς που τίθενται σε συγκεκριμένες κατηγορίες αγαθών (π.χ. προϊόντα kosher), καθώς και στην ύπαρξη υψηλών δασμών και μονοπωλίων που υπάρχουν στην αγορά τροφίμων και γαλακτοκομικών (6).

Επενδύσεις
Οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) μεταξύ των δύο χωρών κινούνται σε χαμηλά επίπεδα. Οι ΑΞΕ της Ελλάδας προς το Ισραήλ για το 2017 ήταν περίπου 32 εκατομμύρια ευρώ (7), ενώ οι αντίστοιχες ισραηλινές ΑΞΕ είναι περιορισμένες. Οι κυριότερες ισραηλινές επενδύσεις στην χώρα μας καταγράφονται στους τομείς της ψυχαγωγίας (καζίνο, ξενοδοχεία), των ασφαλιστικών υπηρεσιών και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενώ στο παρελθόν κατατέθηκαν προτάσεις για την εξαγορά του Ελληνικού και της ΕΥΑΘ. Οι ισραηλινές εταιρείες εστιάζουν το επενδυτικό τους ενδιαφέρον στον περιβαλλοντικό τομέα (διαχείριση και επεξεργασία υγρών και στερεών αποβλήτων) όπου υπάρχουν μεγάλα περιθώρια εφαρμογής στο νησιωτικό κομμάτι της χώρας μας, στον τομέα της ενέργειας, του τουρισμού, στην αγορά ακινήτων και στους τομείς πληροφορικής και υψηλής τεχνολογίας (διαστημικής) (8).
Οι τομείς στους οποίους θα μπορούσαν να συμπράξουν μελλοντικά οι δύο χώρες είναι η βιομηχανική έρευνα, η αμυντική βιομηχανία και η διαστημική τεχνολογία, οι κατασκευές και τα μεγάλα έργα υποδομών μέσω ελληνικής ανάληψης υπεργολαβιών από κινεζικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο Ισραήλ (9). Ιδιαίτερα στο κομμάτι της καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών, υπάρχουν μεγάλες ευκαιρίες για την ελληνική πλευρά, καθώς είναι ένας τομέας στον οποίο το Ισραήλ πρωτοπορεί παγκοσμίως, δεν απαιτούνται τεράστια αρχικά κεφάλαια και η ανάπτυξή του μπορεί να οδηγήσει τόσο στην αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτει η χώρα μας, όσο και στη εισροή νέων επενδυτικών κεφαλαίων. Ήδη έχουν υπάρξει ενθαρρυντικές πρωτοβουλίες στον συγκεκριμένο τομέα (10), καθώς τον Οκτώβριο του 2016 πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα το 2ο ελληνο-ισραηλινό συνέδριο Νανοτεχνολογίας και Βιονανοτεχνολογίας (11), το 2017 η Περιφέρεια Αττικής συμμετείχε για δεύτερη συνεχή χρονιά στο διεθνές φεστιβάλ Καινοτομίας (DLD) στο Τελ Αβίβ (12), ενώ υπάρχει γόνιμο έδαφος και για την ανάπτυξη «θερμοκοιτίδων νεοφυών επιχειρήσεων» (start-ups’ incubators) (13), μέσω συνεργειών του ιδιωτικού τομέα, των Πανεπιστημίων, των ερευνητικών κέντρων και του τραπεζικού κλάδου των δύο κρατών.

Τουρισμός
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γραφείου ΕΟΤ Τελ Αβίβ, περίπου 503.047 Ισραηλινοί τουρίστες επισκέφθηκαν τη χώρα μας το 2017, ένας αριθμός που είναι αυξημένος κατά 12,9% σε σχέση με το 2016 (14). Η Ελλάδα αποτελεί τον 3ο δημοφιλέστερο τουριστικό προορισμό για τους Ισραηλινούς τουρίστες και το 35% εξ αυτών είναι τακτικοί επισκέπτες της. Στις διμερείς και τριμερείς συναντήσεις που έχουν πραγματοποιήσει τα τελευταία έτη οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι των δύο χωρών, έχει δοθεί ξεχωριστεί έμφαση στον τομέα της τουριστικής συνεργασίας, ενώ η πλήρης εφαρμογή της συμφωνίας “Open Skies” μεταξύ Ισραήλ-Ε.Ε. οδήγησε σε αύξηση του αριθμού μεταφορέων, πτήσεων και προορισμών με παράλληλη μείωση των τιμών των εισιτηρίων (15).

Οι δράσεις στις οποίες μπορεί να στοχεύσει η χώρα μας για να αυξήσει το τουριστικό ρεύμα απ’ το Ισραήλ, είναι η ανάδειξη περιοχών που έχουν ιστορική σημασία για το Εβραϊκό στοιχείο (ιδιαίτερα η Θεσσαλονίκη μπορεί να αποτελέσει προορισμό-κόμβο για ολόκληρη την Βόρεια Ελλάδα και ήδη παρουσίασε το 2017 αύξηση στις αφίξεις ισραηλινών τουριστών κατά 88%), η προώθηση της κρουαζιέρας, καθώς και η προσπάθεια επιμήκυνσης του χρόνου διαμονής των Ισραηλινών τουριστών (65% προτιμούν 4ήμερη παραμονή) σε συνδυασμό με την ανάδειξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού πέραν των θερινών προορισμών (ιατρικός, γαστρονομικός και χειμερινός τουρισμός) (16).

Ενέργεια
Η ανακάλυψη νέων ενεργειακών κοιτασμάτων σε Ισραήλ και Κύπρο κατά τα τελευταία έτη, καθώς και η διαφαινόμενη ύπαρξη σημαντικών ενεργειακών αποθεμάτων στον ελληνικό χώρο, δημιουργούν τις προϋποθέσεις μιας γόνιμης σύμπραξης μεταξύ των μεσογειακών χωρών στον τομέα αυτό. Η προοπτική κατασκευής ενός υποθαλάσσιου/χερσαίου αγωγού φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο (EastMed pipeline) αποτελεί ένα έργο το οποίο θα διευρύνει τις οικονομικές και διπλωματικές ελληνο-ισραηλινές σχέσεις. Ο σχεδιαζόμενος αγωγός που θα έχει μήκος 1900 χιλιόμετρα και χωρητικότητα περίπου 16 δις m3/έτος, θα μεταφέρει το αέριο της Ανατολικής Μεσογείου στην Ευρώπη, ακολουθώντας τη διαδρομή Κύπρος-Κρήτη-Πελοπόννησος-Δυτική Ελλάδα-Ιταλία. Πρόσφατες μελέτες αναφέρουν ότι ο αγωγός είναι τεχνικά εφικτός και οικονομικά βιώσιμος (17), όμως παράλληλα, εξετάζονται και άλλες εναλλακτικές λύσεις, όπως η υγροποίηση του αερίου στην Αίγυπτο (πιθανότερη εκδοχή με βάση τις τελευταίες εξελίξεις (18)), η κατασκευή ενός αγωγού Κύπρου-Τουρκίας (επιλογή που απομακρύνεται λόγω της αποστασιοποίησης της Τουρκίας από τον δυτικό παράγοντα) ή η μεταφορά του αερίου σε συμπιεσμένη/υγροποιημένη μορφή με πλωτά μέσα. Ένας τέτοιος αγωγός εφόσον καταστεί εμπορικά ανταγωνιστικός, θα συμβάλλει στην ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου αλλά και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καθώς θα συνδέεται με τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB) και τον Διαδριατικό Αγωγό (TAP). Σε περίπτωση πάλι, που η κατασκευή του αγωγού δεν προκριθεί ως βιώσιμη λύση, υπάρχει η δυνατότητα συμμετοχής του ελληνικού εμπορικού στόλου στη μεταφορά του αερίου της Ανατολικής Μεσογείου προς τις διεθνείς αγορές.

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι η ελληνική εταιρεία Energean έχει ήδη υπογράψει συμφωνίες για την προμήθεια περίπου 4,3 δις κυβικών μέτρων φυσικού αερίου/έτος προς ισραηλινές εταιρείες από τα κοιτάσματα Tanin και Karish, ενώ διατηρεί και τη δυνατότητα εξαγωγής οποιασδήποτε επιπλέον παραγόμενης ποσότητας. Η Energean πρότεινε προσφάτως στην κυπριακή κυβέρνηση την κατασκευή ενός αγωγού 200 χιλιομέτρων που θα μεταφέρει το ισραηλινό αέριο προς την Κύπρο, ώστε αυτή να εκπληρώσει μέχρι το 2020 τις υποχρεώσεις της που απορρέουν απ’ το ενεργειακό πλαίσιο της Ε.Ε. και απαιτούν τη χρήση καθαρότερων μορφών ενέργειας (19).
Το έτερο σχεδιαζόμενο έργο, που φέρει την ονομασία Eurasia Interconnector, αποσκοπεί να συνδέσει τα ηλεκτρικά δίκτυα του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου με την ηπειρωτική Ευρώπη, μέσω Κρήτης, περιλαμβάνοντας τρία επιμέρους projects: τη διασύνδεση Ισραήλ-Κύπρου, τη διασύνδεση Κύπρου-Κρήτης και τη διασύνδεση Κρήτης-Αττικής. Αυτό το ηλεκτρικό δίκτυο, που θα έχει μήκος 1500 χιλιόμετρα και ισχύ 2000MW, έχει ήδη λάβει έγκριση για χρηματοδότηση στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος “Connecting Europe Facility”, αλλά εκκρεμεί η δημοσίευση των αποτελεσμάτων μιας σειράς τεχνικών και περιβαλλοντικών μελετών που αφορούν την κατασκευή του. Στην περίπτωση που η υλοποίηση του έργου προχωρήσει, αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το 2022, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην μεγαλύτερη ενεργειακή διασύνδεση και ασφάλεια εντός της Ε.Ε., αλλά και στην αξιοποίηση των πλούσιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που διαθέτουν Ελλάδα και Κύπρος (20).

Συμπέρασμα
Οι ελληνο-ισραηλινές οικονομικές σχέσεις, αν και χαρακτηρίζονται από ένα σύντομο ιστορικό παρελθόν, προσφέρουν δυνατότητες ευρείας συνεργασίας τόσο στο εμπορικό και επενδυτικό κομμάτι, όσο και στους τομείς του τουρισμού, του πολιτισμού και της ενέργειας. Η μεταφορά ισραηλινής τεχνογνωσίας σε κρίσιμους τομείς παραγωγής (άμυνα-ασφάλεια, διαχείριση υδάτινων πόρων και στερεών/ υγρών αποβλήτων, καλλιεργητικές και αρδευτικές μέθοδοι), η σύμπραξη σε επιχειρηματικά σχήματα στον τομέα των νέων τεχνολογιών, των κατασκευών, των φαρμάκων και της αγροτικής παραγωγής, καθώς και η συμβολή της ελληνικής ναυτιλίας στο διαμετακομιστικό εμπόριο του Ισραήλ, είναι μόνο μερικά απ’ τα δυνητικά πεδία συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Αυτό που χρειάζεται απ’ την πλευρά της Πολιτείας, είναι να αρθούν τυχόν γραφειοκρατικά εμπόδια και να διευκολυνθούν οι επαφές του επιχειρηματικού κόσμου, ώστε να γονιμοποιηθεί με αποτελεσματικό τρόπο το παρόν ευνοϊκό διπλωματικό κλίμα, οδηγώντας έτσι στη δημιουργία μιας μακροχρόνιας και αμοιβαία επωφελούς ελληνο-ισραηλινής διακρατικής σχέσης.

Πηγές:

(1) Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος, Διαθέσιμο στο https://www.kis.gr

(2) Καμπουρόγλου, Π., & Κουρούμαλος, Κ., «Ετήσια Έκθεση για την οικονομία του Ισραήλ και τις διμερείς οικονομικές σχέσεις, 2016-2017», Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων (ΟΕΥ), Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών. σελ. 12

(3) Ό.π. σελ. 17.

(4) Ό.π., σελ. 18.

(5) Ό.π., σελ.23-4

(6) Ό.π., σελ. 24.

(7) Ό.π. σελ. 25.

(8) Ό.π., σελ. 25.

(9) Ό.π., σελ. 26-28.

(10) «Διεύρυνση της συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ στην έρευνα και την καινοτομία», Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης, 6/5/2016. Διαθέσιμο στο http://www.ekt.gr/el/news/19855

(11) «2ο Συνέδριο Νανοτεχνολογίας και Βιονανοτεχνολογίας», Πρεσβεία του Ισραήλ στην Ελλάδα, 6/10/16. Διαθέσιμο στο http://embassies.gov.il/athens/AboutIsrael/Conferences_exhibitions_events/Pages/2nd-Nanotechnology-Bionanotechnology-Israel-Greece-2016.aspx

(12) Καμπουρόγλου, Π., & Κουρούμαλος, Κ., ό.π. σελ. 26.

(13) «Διαγωνισμός καινοτομίας για νεοφυείς επιχειρήσεις στην Ελλάδα», Πρώτο Θέμα, 19/4/16. Διαθέσιμο στο http://www.protothema.gr/technology/article/571679/diagonismos-kainotomias-gia-neofueis-epiheiriseis-stin-ellada/

(14) «Το Ισραήλ ψηφίζει Ελλάδα-Νέα αύξηση στις τουριστικές κρατήσεις», Πρώτο Θέμα, 14/2/2018. Διαθέσιμο στο https://www.protothema.gr/travelling/article/761091/to-israil-psifizei-ellada-nea-auxisi-stis-touristikes-kratiseis/

(15) Καμπουρόγλου, Π., & Κουρούμαλος, Κ., ό.π., σελ. 13.

(16) – Καμπουρόγλου, Π., & Κουρούμαλος, Κ., ό.π., σελ. 25.

– «Δημ.Τρυφωνόπουλος: Το Ισραήλ είναι μία από τις σημαντικότερες αγορές εισερχόμενου τουρισμού για την Ελλάδα», www.enikonomia.gr, 23/11/16.Διαθέσιμο στο http://www.enikonomia.gr/tourism/127158,dimtryfonopoulos-to-israil-einai-mia-apo-tis-simantikoteres-agore.html

(17) «Edison: Εμπορικά βιώσιμος και τεχνικά εφικτός ο αγωγός EastMed σύμφωνα με μελέτη», www.capital.gr, 24/1/17. Διαθέσιμο στο http://capital.sigmalive.com/story/12706679

(18) “Cyprus, Egypt conclude deal on natural gas pipe”, Xinhua, 7/8/2018. Διαθέσιμο στο http://www.xinhuanet.com/english/2018-08/07/c_137372048.htm

(19) Ellinas, Charles, “Energean gas offer to Cyprus”, Cyprus Mail On Line, 07/07/2018. Διαθέσιμο στο https://cyprus-mail.com/2018/07/07/energean-gas-offer-to-cyprus/

(20) – «Κλείδωσε ο EuroAsia Interconnector, που αναβαθμίζει την Κρήτη»,www.cretalive.gr, 21/2/17. Διαθέσιμο στο http://www.cretalive.gr/business/kleidose-o-euroasia-interconnector-poy-anabathmizei-thn-krhth
– Φάρος, Δ., «EuroAsia Interconnector: Σε Πλήρη Εξέλιξη οι Μελέτες για το Ηλεκτρικό Καλώδιο Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδος», www.energeia.gr, 16/2/16. Διαθέσιμο στο http://www.energia.gr/article.asp?art_id=102397

Εγγραφείτε. Κάντε εγγραφή για να μην χάσετε μελλοντικές δημοσιεύσεις.

You can unsubscribe at any time. By signing up you are agreeing to our Terms of Service and Privacy Policy. This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Αρχείο Ηνωμένου Βασιλείου

Φορείς Πολιτιστικής Διπλωματίας Ηνωμένου Βασιλείου

Το Ηνωμένο Βασίλειο, βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς η απόφαση για έξοδο από την Ε.Ε. (Brexit) έφερε επιπτώσεις και στη διεθνή εικόνα και φήμη της χώρας. Επομένως, θα χρειαστεί μια νέα προσέγγιση, προκειμένου να προωθηθούν αποτελεσματικά τα εθνικά συμφέροντα της χώρας, με ενισχυμένη δημόσια διπλωματία και διεθνείς πολιτιστικές σχέσεις.

Η Αγγλική γλώσσα, η οποία χρησιμοποιείται ως δεύτερη ή ως επίσημη γλώσσα σε πολλές χώρες του κόσμου, το τηλεοπτικό δίκτυο BBC (το μεγαλύτερο δίκτυο ΜΜΕ στον κόσμο με παρουσία στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο και το διαδίκτυο σε περισσότερες από 30 γλώσσες και ένα ακροατήριο 269 εκατομμυρίων ανθρώπων κάθε εβδομάδα)κυρίαρχοι πολιτιστικοί οργανισμοί όπως το Βρετανικό μουσείο και το V&Aβραβευμένες τηλεοπτικές σειρές όπως το Sherlock, ναυαρχίδες του κινηματογράφου όπως ο James Bond και το Star Wars, η μουσική παραγωγή του David Bowie και του Ed Sheeranη λογοτεχνία του Σαίξπηρ και της Άγκαθα Κρίστι και αθλητικές διοργανώσεις όπως η Premier League, είναι μερικά από τα πιο δυνατά παραδείγματα και πλεονεκτήματα στον τομέα του πολιτισμού και της δημιουργικότητας του Ηνωμένου Βασιλείου.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η άσκηση της πολιτιστικής διπλωματίας βασίζεται στην ανταλλαγή ιδεών, αξιών και του πολιτισμού προκειμένου να ενδυναμωθεί η σχέση της χώρας με τον κόσμο και τις υπόλοιπες χώρες και επίσης να προωθηθούν η επιρροή της, η απασχόληση και η ανάπτυξη ως θεματοφύλακες του μέλλοντος της χώρας.

Το Υπουργείο Ψηφιακής πολιτικής, παιδείας, πολιτισμού, ΜΜΕ και αθλητισμού, συνεργάζεται με το Βρετανικό συμβούλιο, το Υπουργείο Εξωτερικών (Foreign Office) και άλλους κυβερνητικούς φορείς για να προωθήσουν πρωτοβουλίες, όπως η καμπάνια GREAT και πολιτιστικές συνεργασίες με άλλες χώρες.

Το 2006, δημιουργήθηκε το συμβούλιο Δημόσιας Διπλωματίας, σε μια προσπάθεια αναθεώρησης των πρακτικών της δημόσιας διπλωματίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το συμβούλιο είναι υπεύθυνο, για τη δημιουργία εθνικής στρατηγικής δημόσιας διπλωματίας, προκειμένου να υποστηριχθούν τα διεθνή συμφέροντα και οι στόχοι του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα μέλη του συμβουλίου είναι το Υπουργείο Εξωτερικών, το Βρετανικό Συμβούλιο και η Παγκόσμια Υπηρεσία του BBC.

Σε συνεργασία με τους βασικούς ενδιαφερόμενους, συμπεριλαμβανομένου του Foreign Office, του Βρετανικού Συμβουλίου και των πολιτιστικών οργανισμών, το Υπουργείο Ψηφιακής πολιτικής, Παιδείας, Πολιτισμού, ΜΜΕ και Αθλητισμού, ανέπτυξε το 2010 την πολιτική Πολιτιστικής Διπλωματίας. Οι γενικοί στόχοι ήταν η ενθάρρυνση και η στήριξη του πολιτιστικού τομέα για την ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών σε τομείς με συγκεκριμένη πολιτιστική και/ή κυβερνητική προτεραιότητα. Παράλληλα, η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο του οφέλους και του αντίκτυπου της πολιτιστικής διπλωματίας, ιδιαίτερα μετά τη λήξη συγκρούσεων.

Από τα παραπάνω, παρατηρούμε ότι στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου, η άσκηση της πολιτιστικής διπλωματίας δεν είναι αρμοδιότητα ενός μόνο υπουργείου και πως συμπεριλαμβάνει τη συλλογική προσπάθεια και την αλληλεπίδραση πολλών παραγόντων, για την προώθηση των πολιτικών που συμβάλλουν στην ενίσχυση της πολιτιστικής διπλωματίας. Οι συντονισμένες προσπάθειες όλων των προαναφερόμενων φορέων του Ηνωμένου Βασιλείου, συντελούν στην ευρεία αναγνώριση της Ήπιας ισχύος της χώρας.

Πρόσφατα δημοσιεύθηκε το σχέδιο δράσης του Υπουργείου Ψηφιοποίησης, Πολιτισμού, Παιδείας, Μέσων και Αθλητισμού, το οποίο μεταξύ άλλων έχει σκοπό τη διατήρηση και ενίσχυση της αίσθησης υπερηφάνειας και συνοχής στη χώρα, να προσελκύσει νέα άτομα να επισκεφτούν και να εργαστούν στη χώρα, να μεγιστοποιήσει και να αξιοποιήσει την ήπια ισχύ του Ηνωμένου Βασιλείου.

Στις ενέργειες, συμπεριλαμβάνονται η ενίσχυση της Βρετανικής παρουσίας στο εξωτερικό διαμέσου της πολιτιστικής διπλωματίας, διεθνών επισκέψεων και του προγράμματος «Great», η προώθηση των πολιτιστικών εξαγωγών για την αύξηση της αξίας τους στην οικονομία της χώρας, η συνεισφορά στην παράλληλη κυβερνητική ατζέντα της ήπιας ισχύος και ευημερίας, η χρησιμοποίηση της συλλογής έργων τέχνης της κυβέρνησης , προκειμένου για να προωθηθούν οι τέχνες, η κληρονομιά και ο πολιτισμός της χώρας, μέσω της δημιουργίας εκθέσεων σε υπουργικά και διπλωματικά κτίρια σε όλον τον κόσμο και της συνεισφοράς στην ήπια ισχύ.

Το Υπουργείο Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας, είναι υπεύθυνο κυρίως για την διεθνή πολιτική, χωρίς όμως να απουσιάζουν ενέργειες πολιτιστικής διπλωματίας, ως κατεξοχήν φορέας της επίσημης διπλωματίας της χώρας. Άλλωστε στο υπουργείο υπάγονται οι πρεσβείες που είναι υπεύθυνες για την μεταφορά των πολιτικών και της εικόνας της χώρας στο εξωτερικό. Διαθέτει ένα παγκόσμιο δίκτυο πρεσβειών και προξενείων, απασχολώντας πάνω από 14.000 άτομα σε περίπου 270 διπλωματικά γραφεία. Συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς για την προώθηση των συμφερόντων του Ηνωμένου Βασιλείου και της παγκόσμιας ασφάλειας. Προωθεί τα συμφέροντα και τις αξίες του Ηνωμένου Βασιλείου διεθνώς, υποστηρίζει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις ανά τον κόσμο, στηρίζοντας την παγκόσμια επιρροή και την ευημερία της χώρας. Όραμα του είναι να οικοδομήσει μια πραγματικά «παγκόσμια Βρετανία», η οποία θα πρωταγωνιστεί στην παγκόσμια σκηνή.

Μεταξύ άλλων, στηρίζει κορυφαίους μελετητές με ηγετική ικανότητα να παρακολουθήσουν μεταπτυχιακά μαθήματα στο Ηνωμένο Βασίλειο με υποτροφίες Chevening και νέους Αμερικανούς να σπουδάσουν στο Ηνωμένο Βασίλειο με υποτροφίες Marshall. Προωθεί την ευημερία και την ανάπτυξη μέσω του Δικτύου Επιστήμης και Καινοτομίας, καθώς και μερικές από τις εργασίες της κυβέρνησης για τη διεθνή ανάπτυξη, (μεταξύ άλλων την προώθηση της βιώσιμης παγκόσμιας ανάπτυξης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της κλιματικής αλλαγής και της πρόληψης των συγκρούσεων).

Το Βρετανικό Συμβούλιο, είναι ο διεθνής οργανισμός του Ηνωμένου Βασιλείου με αρμοδιότητα στις διεθνείς πολιτιστικές σχέσεις, με αντιπροσωπείες σε τουλάχιστον 110 χώρες προωθώντας την Αγγλική γλώσσα, ενθαρρύνοντας την πολιτιστική, επιστημονική και εκπαιδευτική συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο. Η δράση του επικεντρώνεται στις ευκαιρίες πολιτιστικής ανάπτυξης, στις νέες συνεργασίες και στις πολιτιστικές σχέσεις.

Μουσεία, κληρονομιά και Οργανισμοί:

Βρετανικό Μουσείο φορέας πολιτιστικής διπλωματίας με πληθώρα αρχαιολογικών και εθνογραφικών στοιχείων-ευρημάτων.

Βρετανική Βιβλιοθήκη με αρχαία και μεσαιωνικά χειρόγραφα καθώς και παπύρους .

Ζωολογικός κήπος του Λονδίνου

Βασιλικός Βοτανικός κήπος του Λονδίνου

Πανεπιστήμια και οι βιβλιοθήκες τους όπως University of Gambridge, Oxford κ.α.

Art galleries: National Gallery, the Victoria and Albert Museum, the National Portrait Gallery, two Tate galleries—Tate Britain (with superb collections of John Constable and the Pre-Raphaelites) and Tate Modern—and the Wallace Collection.

Αθλητισμός και δημιουργία: ποδόσφαιρο, ράγκμπι, κολύμβηση κ.τ.λ.

ΜΜΕ και δημοσιεύσεις : Daily newspapers published in London include The Times, one of the world’s oldest newspapers; The Sun, a tabloid that is the country’s most widely read paper, with circulation in the millions; the The Daily Telegraph; and The Guardian (also published in Manchester). Major regional dailies include the Manchester Evening News, the Wolverhampton Express and Star, the Nottingham Evening Post, and the Yorkshire Post. Periodicals, such as The Economist, also exert considerable international influence.

International Council of Museums (ICOM)

ICOM is the only international organisation representing museums and museum professionals. It has more than 32,000 members and is made up of National Committees, which represent 136 countries and territories, and International Committees, which gather experts in museum specialities worldwide.

ICOM International Committees

The 30 International Committees bring together professional experts covering all aspects of museum activity. Their annual meetings offer the opportunity for UK museums professionals to extend their networks of international contacts. The ICOM events calendar lists the dates of annual International Committee meetings.

ICOM UK

ICOM UK is the National Committee of ICOM in the UK and is a gateway to the global museum community and the only UK museum association with a dedicated international focus. In addition to leading on two working internationally programmes – the annual Working Internationally Conference and the Working Internationally Regional Project – ICOM UK also offers bursaries for ICOM UK members to attend ICOM Triennial Meetings, International Committee meetings, and other conferences with a demonstrable international remit.

Visiting Arts

Visiting Arts’ purpose is to strengthen intercultural understanding through the arts.  It provides tools to help the cultural sector to work more effectively and efficiently worldwide

World Cultures Connect (WCC)

WCC is a global cultural information site.  It connects artists and cultural organisations across the globe by allowing them to promote their work, make new connections, identify opportunities, and discover new partners, markets, and audiences.  The discussion forum is a useful way to share information and advice, and take part in discussions, on working internationally.

Heritage Without Borders (HWB)

Heritage Without Borders is a unique charity working in developing countries to build capacity in heritage skills in situations of poverty and reconstruction, and to provide life-transforming work experience for volunteer students and professionals in the heritage sector.

University Museums Group (UMG)

Universities work on a global stage and their museums play a key role in this international approach.  UMG supports and advocates for the university museum sector in England, Wales, and Northern Ireland.  Working alongside their sister organisation University Museums in Scotland UMIS it represents the interests of university museums to funders and stakeholders, and also maintains close links with the international body for university museums, UMAC

The Art of Partnering report by Kings College London

The Art of Partnering is the final report of a Cultural Enquiry in collaboration with the BBC, which explored the role partnership plays in enabling publicly funded cultural institutions to enhance the quality and diversity of their work across the UK.

National Museum Directors’ Council (NMDC)

NMDC represents the leaders of the UK’s national collections and major regional museums. Its members are the national and major regional museums in England, Northern Ireland, Scotland, and Wales, the British Library, The National Library of Scotland, and the National Archives. While their members are funded by government, the NMDC is an independent, non-governmental organisation.

British Council

The British Council is the UK’s international organisation for cultural relations and educational opportunities. It has offices in over 100 countries across six continents. Each British Council office overseas has its own country website which can be accessed via the British Council’s home page.

UK Registrars Group (UKRG)

The UKRG is a non-profit membership association set up in 1979.  It provides a forum for exchanging ideas and expertise between registrars, collection managers and other museum professionals in the United Kingdom, Europe and worldwide.

Through the UKRG website, members can access a number of resources aimed at registrars, or those who undertake the work of registrars.  These include publications relevant to international loans and exhibitions, such as facilities reports, guidance and top tips, and links to other online resources.

International Federation of Arts Councils and Culture Agencies (IFACCA)

IFACCA produces ACORNS, an online news service for and about arts councils and culture agencies, which contains news from arts and culture funding agencies and a digest of resources, such as links to websites, new publications, jobs, conferences, and events.

I am tab #2 content. Click edit button to change this text. A collection of textile samples lay spread out on the table – Samsa was a travelling salesman.
I am tab #3 content. Click edit button to change this text. Drops of rain could be heard hitting the pane, which made him feel quite sad. How about if I sleep a little bit longer and forget all this nonsense.