Σύμφωνα με τον Lozano Lozano, η οικονομική διπλωματία που το Μεξικό εφάρμοσε στη μετά του 2019 περίοδο χαρακτηρίστηκε από την υιοθεσία και εφαρμογή ενός ολιστικού μοντέλου, το οποίο δεν εκφράστηκε μόνο μέσω της εισαγωγής του εταιρικού καθεστώτος ως προς τις διαδικασίες άσκησης καθ’ αυτής της οικονομικής διπλωματίας, αλλά και από την ποιοτική διεύρυνση των δρώντων άσκησης της προαναφερθείσας (Lozano, p.73-76). Με άλλα λόγια, καταλυτική αλλαγή στη μετά του 2019 μεξικανική οικονομική διπλωματία, υπήρξε η προσθήκη νέων παραγόντων – μονάδων για την άσκηση αυτής.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι το νέο μοντέλο οικονομικής διπλωματίας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση, τόσο στην προώθηση του εμπορίου και των επενδύσεων, όσο και στην αντίστοιχη του τουρισμού και της διαχείρισης της διεθνούς εικόνας της χώρας στο εξωτερικό, θα μπορούσε να υποστηριχθεί πως άμεση ήταν η επιρροή του παραπάνω προς τα ποιοτικά γνωρίσματα των δρώντων άσκησης αυτής (Lozano, p.77). Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον Lozano, δρώντες άσκησης μεξικανικής οικονομικής διπλωματίας στη μετά του 2019 περίοδο υπήρξαν όλοι οι φορείς εκπαιδευτικού, πολιτιστικού, τεχνολογικού και επιστημονικού χαρακτήρα της χώρας, το θεματικό περιεχόμενο και πεδίο δράσης των οποίων έφερε οικονομικού τύπου χαρακτηριστικά, είτε αυτά σχετίζονταν με την προώθηση της πολιτιστικής οικονομίας, την έννοια των δημιουργικών βιομηχανιών, είτε με την ανάπτυξη της τεχνολογίας (Lozano, p.77).
Επιπρόσθετα, η υιοθεσία και εφαρμογή της ολιστικής προσέγγισης που το νέο μοντέλο κόμισε στο προσκήνιο, προσέδωσε στους μεξικανικούς θεσμούς κρίσιμης σημασίας ρόλο ως προς τις διαδικασίες άσκησης οικονομικής διπλωματίας· πιο συγκεκριμένα, οι τελευταίοι, κατόπιν και της νομοθετικής μεταρρύθμισης του Κώδικα της Διπλωματικής Μεξικανικής Υπηρεσίας, η οποία πλαισίωσε το νέο μοντέλο στη μετά του 2019 περίοδο, όχι μόνο απέκτησαν δικαιώματα ενεργούς ανάμειξης σε καθ’ αυτές τις διαδικασίες άσκησης οικονομικής διπλωματίας, αλλά και έγιναν υπεύθυνοι για το συντονισμό -σε επίπεδο επικοινωνίας και διαπραγματεύσεων- μεταξύ Μεξικανών κυβερνητικών αξιωματούχων με έδρα το Μεξικό, κυβερνητικών αξιωματούχων – εκπροσώπων της χώρας στο εξωτερικό και κυβερνητικών αξιωματούχων με έδρα την εκάστοτε χώρα εκπροσώπησης (Lozano, p.77, 78). Σύμφωνα με τον Lozano, ο προαναφερθείς ρόλος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ακόμη και ως επιβαρυμένος, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός, ότι οι ίδιοι θεσμοί επιφορτίστηκαν και με την αρμοδιότητα οικονομικού χαρακτήρα συνδιαλλαγών με το εταιρικό καθεστώς της εκάστοτε χώρας εκπροσώπησης, κάτι που ως συνθήκη ίσχυσε, αρχικά, για 32 χώρες, με τις οποίες το Μεξικό διέθετε ανεπτυγμένες διεθνείς οικονομικές σχέσεις, ήδη από την περίοδο πριν το 2019 (Lozano, p.77, 78).
Επιπλέον, αξίζει να τονιστεί, πως καίριο ρόλο στην προαναφερθείσα διαδικασία, διαδραματίζει το Μεξικανικό Υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο κατόπιν της νομοθετικής και ποιοτικής μεταρρύθμισης του 2019 και της εισαγωγής του νέου μοντέλου άσκησης οικονομικής διπλωματίας, είναι επιφορτισμένο με το συντονισμό του διαλόγου – επικοινωνίας των παραπάνω δρώντων, προκειμένου να επιτευχθούν τα μέγιστα δυνατά διπλωματικά αποτελέσματα για τη χώρα (Lozano, p.76, 77). Επιπρόσθετα, πέραν του προαναφερθέντος συντονισμού, το Μεξικανικό Υπουργείο Εξωτερικών είναι αρμόδιο για να προωθεί και να εφαρμόζει στρατηγικές υπηρεσιών και θεσμικών κλιμακίων της Μεξικανικής Ομοσπονδιακής Δημόσιας Διοίκησης, οι οποίες φέρουν αμιγώς οικονομικό χαρακτήρα και κρίνονται ιδιαίτερης σημασίας ως προς την ανάπτυξη του τομέα των εξαγωγών, της προσέλκυσης ξένων επενδύσεων, αλλά και της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας και ευκαιριών απασχόλησης (Lozano, p.77). Τα ανωτέρω αποτελούν μία επιπρόσθετη απόδειξη για τον ενισχυμένο και νευραλγικό ρόλο του Μεξικανικού Υπουργείο Εξωτερικών, στο πλαίσιο του νέου μοντέλου άσκησης οικονομικής διπλωματίας, καθιστώντας το τον κρισιμότερο δρώντα στην περίοδο μετά το 2019.
Ζήσης Βελούκας
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
- Banos-Rivas, L.E. (2022). Reflections on Public Diplomacy in Mexico: Looking to the Future. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 85
- Celorio, M. (2022). Mexico-United States Cross-Border Diplomacy: A Paradigm of Twenty-First Century Cultural Cooperation. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 123
- Lozano, L., P. (2022). Ready to Assemble: A New Economic Diplomacy for Mexico. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 123
- Zegbe, A. (2022). The Role of Mexico’s Public Diplomacy and its Concomitant Connection to Culture and Wellbeing in the Context of MONDIACULT 2022. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 123
