
Η μελέτη των διεθνών σχέσεων έχει αναδείξει διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους τα κράτη συνεργάζονται, οδηγώντας στη διάκριση μεταξύ σκληρής και ήπιας ισχύος. Η παρούσα ανάλυση εξετάζει τον πυλώνα της ήπιας ισχύος στη διπλωματική συνεργασία, μια έννοια που αναπτύχθηκε από τον Joseph Nye στα τέλη του 20ού αιώνα. Σύμφωνα με τον Nye, η ισχύς στις διεθνείς σχέσεις δεν περιορίζεται στη σκληρή ισχύ, όπως η στρατιωτική και οικονομική δύναμη, αλλά περιλαμβάνει και την ήπια ισχύ, η οποία αναφέρεται στην ικανότητα ενός κράτους να επηρεάζει άλλα κράτη μέσω μη εξαναγκαστικών μέσων, ιδιαίτερα μέσω της πολιτιστικής διπλωματίας (Καψάσκης, 2025:67–69).
Η Ταϊλάνδη είναι μια χώρα που υιοθετεί πολιτιστική διπλωματική προσέγγιση, με έμφαση στο θρησκευτικό της υπόβαθρο (Βουδισμός). Όπως έχει τεκμηριωθεί, ο Βουδισμός προήλθε από την αρχαία Ινδία τον 6ο αιώνα και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες θρησκείες στον κόσμο, η οποία ασκείται από το 7% του παγκόσμιου πληθυσμού (Καψάσκης, 2025:330) και από περισσότερο από το 94% του πληθυσμού της Ταϊλάνδης (World Population Review, χ.χ.). Η Ταϊλάνδη έχει, επομένως, αξιοποιήσει στρατηγικά τα θρησκευτικά της ιδρύματα και δίκτυα, προκειμένου να καλλιεργήσει διακρατική επιρροή και να ενισχύσει τη θέση της ως κεντρικού κόμβου του Τεραβάντα Βουδισμού. Η ενίσχυση αυτής της θέσης αναδεικνύεται μέσω της προώθησης διεθνούς βουδιστικής εκπαίδευσης, παγκόσμιων πολιτιστικών εκδηλώσεων και θρησκευτικών ανταλλαγών.
Οι θρησκευτικές διπλωματικές πρωτοβουλίες της Ταϊλάνδης εντοπίζονται μέσω διεθνών εκδηλώσεων, όπως η International Day of Vesak, η οποία αφορά τον διεθνή εορτασμό της βουδιστικής γιορτής Βεσάκ, που τιμά τη γέννηση, τη φώτιση και τον θάνατο του Βούδα (United Nations, χ.χ.). Η Ταϊλάνδη έχει φιλοξενήσει τη Διεθνή Ημέρα Βεσάκ σε προηγούμενα έτη· για παράδειγμα, το 2024 η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Mahachulalongkornrajavidyalaya, ένα δημόσιο βουδιστικό πανεπιστήμιο στη Μπανγκόκ. Μεταξύ των προσκεκλημένων ήταν βουδιστές ηγέτες, μοναχοί και ακαδημαϊκοί από 73 διαφορετικές χώρες, οι οποίοι συμμετείχαν σε τρεις θεματικές συζητήσεις με τίτλους: «Buddhist Path to Trust and Global Partnership», «Application of Buddhist Mindfulness for Health and Wellbeing» και «Relevance of Buddhist Education for a Harmonious Society» (Public Relations Department (PRD), Royal Thai Government, 2024).
Παρότι η εκδήλωση του 2025 φιλοξενήθηκε στο Βιετνάμ, γεγονός που δείχνει ότι η διοργάνωση εναλλάσσεται μεταξύ χωρών με βουδιστική πλειοψηφία, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Thailand και της Sri Lanka στα Ηνωμένα Έθνη συνδιοργάνωσαν εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Βεσάκ στο Palais des Nations στη Γενεύη. Η εκδήλωση συγκέντρωσε διπλωμάτες, βουδιστές μοναχούς και εκπροσώπους από πολλές χώρες, προσφέροντάς τους την ευκαιρία να τιμήσουν από κοινού την ημέρα Βεσάκ (Permanent Mission of Thailand to the United Nations, 2025). Ο εορτασμός αυτός δείχνει ότι η προώθηση του Βουδισμού από την Ταϊλάνδη δεν περιορίζεται στα σύνορά της, αλλά πραγματοποιείται και μέσω διπλωματικών αποστολών στο εξωτερικό, ενισχύοντας τον ρόλο της χώρας στη βουδιστική διπλωματία και την πολιτιστική ανταλλαγή.
Μια άλλη σημαντική πτυχή της πολιτιστικής διπλωματικής προσέγγισης της Ταϊλάνδης είναι η συμμετοχή της στην ASEAN. Η Ταϊλάνδη είναι ένα από τα 11 κράτη-μέλη της ASEAN, ενός οργανισμού που τονίζει τη σημασία της οικοδόμησης μιας κουλτούρας ειρήνης, ανεκτικότητας και αμοιβαίας κατανόησης (ASEAN, 2009:6, 10, 86) μεταξύ των κρατών-μελών. Το πλαίσιο του οργανισμού περιλαμβάνει επίσης τον σεβασμό προς τις διαφορετικές θρησκείες μέσω εκπαιδευτικών δράσεων και συνεδρίων διαθρησκειακού διαλόγου, γεγονός που συνδέεται με την προώθηση αποτελεσματικής επικοινωνίας και τη δημιουργία σχέσεων μεταξύ διαφορετικών θρησκειών, με στόχο τη μείωση της άγνοιας και των παρεξηγήσεων, καθώς και την ενίσχυση του αμοιβαίου σεβασμού και της κατανόησης, χωρίς να απαιτείται πλήρης συμφωνία (Ramli κ.ά., 2023:735).
Το παραπάνω πλαίσιο ευθυγραμμίζεται με τις βουδιστικές αρχές, σύμφωνα με τις οποίες η ανοιχτότητα και ο σεβασμός προς άλλες θρησκείες αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για την ενθάρρυνση της ειρηνικής συνύπαρξης και του διαλόγου μεταξύ διαφορετικών κοινοτήτων (Hin Hung, 2017). Συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια του ASEAN Intercultural and Interreligious Dialogue Conference 2023 (IIDC), ο Ανίλ Σάκια, Ταϊλανδός βουδιστής μοναχός που εκπροσωπούσε την Ταϊλάνδη, τόνισε τη σημασία της ενίσχυσης της ASEAN ως κέντρου ειρήνης, ανεκτικότητας και αρμονίας (Sakya, 2023). Η παρέμβασή του αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η Ταϊλάνδη αξιοποιεί τις βουδιστικές αρχές και τον διαθρησκειακό διάλογο ως εργαλείο πολιτιστικής διπλωματίας για την προώθηση της κατανόησης και της συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών θρησκευτικών κοινοτήτων. Με αυτόν τον τρόπο, οι βουδιστικές αρχές δεν εφαρμόζονται μόνο εντός της Ταϊλάνδης, αλλά επεκτείνονται και διεθνώς, υποστηρίζοντας τη διπλωματική συνεργασία και ενισχύοντας την ήπια ισχύ της χώρας στην περιοχή.
Συνολικά, η στρατηγική αξιοποίηση της βουδιστικής κληρονομιάς και της διαθρησκειακής εμπλοκής από την Ταϊλάνδη δείχνει πώς η πολιτιστική διπλωματία ενθαρρύνει την περιφερειακή συνεργασία, την αμοιβαία κατανόηση και την ειρήνη, όχι μόνο εντός της ASEAN αλλά και στην ευρύτερη παγκόσμια κοινότητα.
Ελένη Γαβριλίδη
Βιβλιογραφία
Association of Southeast Asian Nations. (2009). Roadmap for an ASEAN Community (2009–2015). ASEAN Secretariat. https://www.asean.org/wp-content/uploads/images/ASEAN_RTK_2014/2_Roadmap_for_ASEAN_Community_20092015.pdf
Hin Hung. (2017, Ιούλιος 28). The importance of interreligious dialogue and goals for the encounter: From the Buddhist perspective. Tea House / Buddhistdoor. https://teahouse.buddhistdoor.net/the-importance-of-interreligious-dialogue-and-goals-for-the-encounter-from-the-buddhist-perspective/
Καψάσκης, Π.-Δ. (2025). Η τέχνη της πολιτιστικής διπλωματίας: Η ήπια ισχύς στην άσκηση εξωτερικής πολιτικής. Εκδόσεις Ι. Σιδέρης.
Permanent Mission of Thailand to the United Nations. (2025, Μάιος 16). Commemoration of the International Day of Vesak 2025 – Permanent Mission of Thailand to the United Nations. https://permanentmission-geneva.thaiembassy.org/en/content/commemoration-of-the-international-day-of-vesak-20?cate=5d81d6a815e39c1a0c005773
Public Relations Department (PRD), Royal Thai Government. (2024, Μάιος 15). Thailand hosts the 19th United Nations Day of Vesak Celebration 2024. https://thailand.prd.go.th/en/content/category/detail/id/48/iid/287919
Ramli, A. F., Ashath, M., & Moghri, A. (2023). A comparative study on the notion of dialogue in Islam and Buddhism. Jurnal Akidah & Pemikiran Islam, 25(2), 67–110. https://doi.org/10.22452/afkar.vol25no2.3
Sakya, A. (2023, Αύγουστος 7). Strengthening ASEAN as an epicentrum of peace, tolerance, and harmony: Building on the vision and legacy of Ashoka [Speech]. ASEAN Intercultural and Interreligious Dialogue Conference, Jakarta, Indonesia. https://aseaniidc.org/thailand/
United Nations. (χ.χ.). Day of Vesak. https://www.un.org/en/observances/vesak-day
World Population Review. (χ.χ.). Buddhist countries 2026. World Population Review. https://worldpopulationreview.com/country-rankings/buddhist-countries
ΠΗΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ: Suc. (2014). Buddhists monks in orange robes. Pixabay. https://pixabay.com/photos/buddhists-monks-orange-robes-456135/





