
Από το 2019 κι έπειτα, το Μεξικό εισήγαγε και εφάρμοσε ένα νέο μοντέλο άσκησης οικονομικής διπλωματίας, το οποίο, συγκριτικά με την περίοδο πριν το 2019, επικεντρωνόταν ενεργότερα και περισσότερο στοχευμένα, σε μία σειρά δραστηριοτήτων που συμπεριλάμβαναν την προώθηση του εμπορίου, των επενδύσεων και του τουρισμού (Lozano, p.75)· παράλληλα, κατάφερνε να συνενώσει τον κλάδο της τεχνολογίας και των διακρατικών επιστημονικών συνεργασιών με τον αντίστοιχο της πολιτιστικής διπλωματίας, αξιοποιώντας την οικονομία ως καταλυτικό συνδετικό κρίκο, αλλά και αποσκοπώντας στη βελτίωση της διεθνούς εικόνας της χώρας, καθώς και της θέσης της στο διεθνές οικονομικό στερέωμα (Lozano, p.75).
Πέραν των όποιων αλλαγών επέφερε η μεταρρύθμιση του 2019 σε επίπεδο νομοθεσίας και άσκησης διπλωματίας, άξιες αναφοράς κρίνονται και οι στρατηγικές οι οποίες μετέβαλλαν τη νοοτροπία της χώρας ως προς την εφαρμογή διπλωματικών πρακτικών (Lozano, p.75). Μία εκ των σημαντικότερων ήταν η υιοθεσία και εφαρμογή ενός ολιστικού τρόπου προσέγγισης και άσκησης διπλωματίας, μέσω της εισαγωγής και ενεργού ανάμειξης στις διπλωματικές διαδικασίες μη παραδοσιακών δρώντων, κάτι που κατά κύριο λόγο εκφράστηκε από τη συνεχή διάδραση αξιωματούχων του Μεξικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, με δρώντες – εκπροσώπους του ιδιωτικού τομέα (πχ. εταιρικές ενώσεις, επιχειρηματίες), με στόχο τη σύναψη οικονομικών συμφωνιών (Lozano, p.75).
Επιπρόσθετα, σύμφωνα με την ανάλυση του Lozano, κρίσιμης σημασίας στοιχείο, που μεταβλήθηκε στη μετά του 2019 περίοδο, ήταν η σύλληψη καθ’ αυτής της διαδικασίας άσκησης οικονομικής διπλωματίας από τους Μεξικανούς ιθύνοντες ως προτεραιότητα για την εξωτερική πολιτική της χώρας (Lozano, p.75-76). Πιο συγκεκριμένα, η προαναφερθείσα, ιδιαίτερα κατόπιν οικονομικών συμφωνιών που συνάφθηκαν ανάμεσα στο Μεξικό και τις Ηνωμένες Πολιτείες στα τέλη του 2019 και στις αρχές του 2020, έγινε αντιληπτή ως ένας από τους κυριότερους μοχλούς καθορισμού και προώθησης των εθνικών συμφερόντων της χώρας, καθώς και σύναψης και βελτίωσης των σχέσεών της με χώρες υψηλότερου οικονομικού κύρους (Lozano, p.76).
Παράλληλα, απόρροια των παραπάνω αλλαγών, ήταν και η μεταβολή ως προς τον τρόπο αξιολόγησης των μέχρι τότε συνημμένων συνεργασιών, ο οποίος επαναπροσδιορίστηκε βάσει άμεσα ή έμμεσα σχετιζόμενων με την οικονομία παραγόντων, όπως το εμπόριο, οι αμοιβαίες επενδύσεις, οι τουριστικές ροές, αλλά και το μέγεθος των κοινοτήτων των ομογενών στο εξωτερικό (Lozano, p.75-76). Σύμφωνα με τον Lozano, είναι χαρακτηριστικό, άλλωστε, το παράδειγμα πως το Μεξικό, από τις αρχές του 2020 και έπειτα, εντατικοποίησε τις οικονομικές του σχέσεις με τις ΗΠΑ και ελάττωσε τις αντίστοιχες με την Ισπανία, βασιζόμενο στους προαναφερθέντες παράγοντες (Lozano, p.75-76).
Με άλλα λόγια, συμπεραίνει κανείς πως πέραν των όποιων μεταβολών και βελτιώσεων έλαβαν χώρα κατόπιν υιοθεσίας και εφαρμογής του νέου μοντέλου άσκησης οικονομικής διπλωματίας από πλευράς Μεξικού από το 2019 κι έπειτα, το στοιχείο που κατά κύριο λόγο μεταβλήθηκε ήταν η νοοτροπία και η στρατηγική των ιθυνόντων και άμεσα εμπλεκομένων ως προς καθ’ αυτές τις διαδικασίες άσκησης οικονομικής διπλωματίας· οι τελευταίοι έθεσαν ως προτεραιότητα τη σταδιακή καλλιέργεια οικονομικών σχέσεων με κράτη ήδη πεπειραμένα και προηγμένα στο συγκεκριμένο κλάδο, αλλά και εγκατέλειψαν την ιδέα περί άσκησης -οικονομικής- διπλωματίας αποκλειστικά μεταξύ κρατικών και δημοσίου χαρακτήρα δρώντων. Το τελευταίο χαρακτηριστικό στοιχείο, άλλωστε, είναι αυτό που οδηγεί και τον ίδιο τον Lozano να χαρακτηρίσει το νέο μοντέλο περισσότερο ως «συμπεριφορικό», παρά τεχνικό (Lozano, p.76).
Ζήσης Βελούκας
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
- Banos-Rivas, L.E. (2022). Reflections on Public Diplomacy in Mexico: Looking to the Future. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 85
- Celorio, M. (2022). Mexico-United States Cross-Border Diplomacy: A Paradigm of Twenty-First Century Cultural Cooperation. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 123
- Lozano, L., P. (2022). Ready to Assemble: A New Economic Diplomacy for Mexico. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 123
- Zegbe, A. (2022). The Role of Mexico’s Public Diplomacy and its Concomitant Connection to Culture and Wellbeing in the Context of MONDIACULT 2022. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 123





