Σύμφωνα με την Tania Lara Ortiz, οι δημιουργικές πολιτιστικές βιομηχανίες αποτελούν ένα «εργαλείο», με τη χρήση του οποίου μία οποιαδήποτε χώρα είναι σε θέση να βελτιώσει και να ενισχύσει την εικόνα της στο διεθνές στερέωμα, αλλά και να ενδυναμώσει την οικονομική της ανάπτυξη (Ortiz, p.114).
Μία ευρέως διαδεδομένη περίπτωση μελέτης δημιουργικής πολιτιστικής βιομηχανίας είναι αυτή του κινηματογράφου (Ortiz, p.115)· ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα που επικαλείται η Ortiz, προκειμένου να τεκμηριώσει τη δυναμική του τελευταίου, είναι αυτό της Μεγάλης Βρετανίας και των ταινιών του Harry Potter (Ortiz, p.115). Πιο συγκεκριμένα, τόσο τα κινηματογραφικά έσοδα από την προβολή αυτών, όσο και τα αντίστοιχα που εισπράχθηκαν από προϊόντα με κεντρική αναφορά στις ταινίες (βιβλία, παιχνίδια, βιντεοπαιχνίδια κλπ.) ανέρχονται στις 25 δισεκατομμύρια λίρες (Ortiz, p.115-116).
Ωστόσο, πέραν του όποιου αντικρίσματος των ταινιών από πλευράς οικονομικών εσόδων, κατά πολύ σημαντικότερη ήταν η επιρροή που είχαν οι ταινίες του Harry Potter για την εικόνα της Μεγάλης Βρετανίας στους τομείς του τουρισμού και του πολιτισμού (Ortiz, p.115). Ειδικότερα, όπως αναπαράγει η Ortiz, σύμφωνα με το “Mastercard’s Global Destination Cities Index” του έτους 2016, το αξιοθέατο με την υψηλότερη επισκεψιμότητα στη βρετανική πρωτεύουσα δεν ήταν το Βρετανικό Μουσείο ή τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ, αλλά το μουσείο Harry Potter, προσελκύοντας 20 εκατομμύρια επισκέπτες κατά το προαναφερθέν έτος (Ortiz, p.115).
Σε άμεση αντίθεση με την περίπτωση μελέτης της Μεγάλης Βρετανίας, ο κινηματογράφος ως μέσο άσκησης πολιτιστικής διπλωματίας στην περίπτωση του Μεξικού, θα μπορούσε να αναφερθεί μόνο ως αντι-παράδειγμα, δεδομένου ότι μέσω αυτού, η διεθνής εικόνα της χώρας έχει περισσότερο κλονιστεί, παρά τονιστεί θετικά (Ortiz, p.116). Πιο συγκεκριμένα, όπως σημειώνει η Ortiz, η μόνη εξαίρεση θετικής κινηματογραφικής προβολής της χώρας στο διεθνές στερέωμα ήταν η ταινία “The Night of the Iguana” (1960) με τους Liz Taylor και Richard Burton και κεντρικό σημείο εξέλιξης της πλοκής την περιοχή του Puerto Vallarta (Ortiz, p.116).
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα και με την Ortiz, η ταινία όχι μόνο κατόρθωσε να προσελκύσει πολλούς τουρίστες στην προαναφερθείσα περιοχή για δύο (2) συναπτές δεκαετίες (1960-1980), αλλά και αποτέλεσε αντικείμενο έμπνευσης – βάση δημιουργίας για περαιτέρω ταινίες και ντοκιμαντέρ που δημιουργήθηκαν κατά την παραπάνω χρονική περίοδο, προβάλλοντας το Μεξικό ως ιδανικό τουριστικό προορισμό (Ortiz, p.117).
Ωστόσο, όπως ενδεικτικά αναφέρει η Ortiz, ο κινηματογράφος ως πολιτιστική βιομηχανία, μόνο ως «δημιουργικός» δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί στην περίπτωση του Μεξικού (Ortiz, p.117 – 118). Ειδικότερα, η εικόνα που έχει αποκομίσει ο μέσος θεατής – πολίτης για τη χώρα, τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το οργανωμένο έγκλημα, τη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών, τα καρτέλ και το εμπόριο λευκής σαρκός (Ortiz, p.117). Το παραπάνω οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στο ότι κατά το χρονικό διάστημα 1950 – 2000 αλλά και μέχρι σήμερα (2023), η δημιουργία, προβολή και συχνή επαναπροβολή ταινιών και ντοκιμαντέρ με θεματικό επίκεντρο τη ζωή και δράση του Pablo Escobar συσχέτιζαν το Μεξικό, τόσο με την Κολομβία ως κέντρο παραγωγής και υπερατλαντικής διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, όσο και ως χώρα οργάνωσης και ανάπτυξης των εγκληματικών δράσεων του προαναφερθέντος (Ortiz, p.117 – 118).
Κλείνοντας, η Ortiz καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Μεξικό οφείλει να προβεί σε άμεση, θετική επαναπροβολή και ενδυνάμωση της εικόνας του μέσω της δημιουργικής πολιτιστικής βιομηχανίας του κινηματογράφου, εστιάζοντας, κατά κύριο λόγο, στο φυσικό του περιβάλλον, αλλά και τον γαστρονομικό του τουρισμό (Ortiz, p.118 – 119).
Ζήσης Βελούκας
Βιβλιογραφία:
- Banos-Rivas, L.E. (2022). Reflections on Public Diplomacy in Mexico: Looking to the Future. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 85
- Celorio, M. (2022). Mexico-United States Cross-Border Diplomacy: A Paradigm of Twenty-First Century Cultural Cooperation. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 123
- Lozano, L., P. (2022). Ready to Assemble: A New Economic Diplomacy for Mexico. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 123
- Ortiz, T., L. (2019). Cultural Diplomacy: A Tool for Promoting Mexico’s Creative Industries. Revista Mexicana De Politica Exterior, no.117
- Zegbe, A. (2022). The Role of Mexico’s Public Diplomacy and its Concomitant Connection to Culture and Wellbeing in the Context of MONDIACULT 2022. Revista Mexicana De Politica Exterior, no. 123
