
Από τις αρχές του 21ου αιώνα, η τεχνολογία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της επικοινωνίας και της αλληλεπίδρασης μεταξύ των κρατών. Η Νότιος Κορέα αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική περίπτωση, καθώς η τεχνολογική της ανάπτυξη και η παγκόσμια εξάπλωση του «Κορεατικού Κύματος» (Hallyu) έχουν συγκλίνει όλο και περισσότερο, επιτρέποντας στις ψηφιακές τεχνολογίες και τη κορεατική κουλτούρα να λειτουργούν ως συμπληρωματικές πηγές «ήπιας ισχύος» (soft power). Ο όρος «ήπια ισχύς» έχει αναπτυχθεί από τον θεωρητικό Joseph Nye, ο οποίος υποστηρίζει ότι η ήπια ισχύς είναι η επίτευξη των επιθυμητών στόχων των κρατών μέσω έλξης και όχι εξαναγκασμού, στρατιωτικών μέσων ή καταβολής οικονομικών ανταλλαγμάτων, που συνήθως συναντώνται στη «σκληρή ισχύ». Επίσης, ο Nye προσδιορίζει τρεις βασικές πηγές ήπιας ισχύος: την ελκυστικότητα του πολιτισμού της, τις πολιτικές αξίες, εφόσον αυτές ανταποκρίνονται τόσο μέσα όσο και έξω από τα σύνορά της και τέλος την εξωτερική της πολιτική, όταν εκλαμβάνεται ως νόμιμη και διαθέτει ηθικό κύρος. Έτσι, η ήπια ισχύς καταλαμβάνει κυρίαρχη θέση όχι μόνο στον χώρο της θεωρίας των Διεθνών Σχέσεων αλλά και στην πολιτική και τη διπλωματία.
Η ανάδειξη της Νοτίου Κορέας ως δρώντα της ψηφιακής διπλωματίας συνδέεται άρρηκτα με το γεγονός ότι η χώρα έχει μεγάλες αξιώσεις στον τομέα της τεχνολογίας. Μάλιστα, οι Melliser και de Keulenaar υποστηρίζουν πως η τεχνολογία έχει ταυτιστεί στενά με την εθνική ταυτότητα της Σεούλ, γεγονός που κάνει την ενσωμάτωση της (δηλ. της τεχνολογίας) σε πρακτικές εξωτερικής πολιτικής αβίαστα εύκολη. Είναι γεγονός ότι η τεχνολογική ανάπτυξη της χώρας δεν εξυπηρετεί μονάχα τον οικονομικό τομέα της, αλλά συμβάλλει επίσης στην ανάδειξη του κράτους ως καινοτόμου και τεχνολογικά προηγμένου. Αυτή η τεχνολογική ταυτότητα αποτελεί ένα διπλωματικό πλεονέκτημα, το οποίο ενισχύει την ικανότητα της Νοτίου Κορέας να προβάλει και να αναπτύσσει την εικόνα της στο εξωτερικό.
Την ίδια στιγμή το Hallyu ίσως και να αποτελεί τη σημαντικότερη πηγή ήπιας ισχύος της Σεούλ. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται έντονα η δημοτικότητα του κορεατικού πολιτισμού και ενισχύεται όλο ένα και περισσότερο χάρη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις πλατφόρμες ΟΤΤ και σε άλλες ψηφιακές τεχνολογίες.Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο για την εξωτερική πολιτική της χώρας καθώς η Σεούλ είναι η πρωτοπόρος σε αυτόν τον τομέα. Πολύ πριν το γνωστό σε όλους Facebook (2004), η Ν.Κορέα είχε ήδη από το 1999 το Cyworld, μια μοναδικά κορεατική διαδραστική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Η συγκεκριμένη υπηρεσία ενσωματώνει διαφορετικές λειτουργίες, όπως blogging, ηλεκτρονικές πληρωμές, gaming και πλοήγηση. Το αρνητικό των κορεατικών μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι το γεγονός ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων οι κορεάτικες πλατφόρμες είναι φιλικές μόνο για τους γνώστες της κορεάτικης γλώσσας, καθώς δεν μεταφράζονται στα αγγλικά ή σε κάποια άλλη ξένη γλώσσα. Όπως και να έχει, οι πλατφόρμες αυτές προσελκύουν και το ξένο κοινό και προβάλλεται μια θετική εικόνα της χώρας, μέσω της πολιτισμικής ανταλλαγής. Έτσι, το Hallyu δεν είναι απλά ένα φαινόμενο ψυχαγωγίας αλλά και ένα μέσο πολιτισμικής και δημόσιας διπλωματίας.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η διαδικασία αυτή εμπλέκει τόσο κρατικούς όσο και μη κρατικούς φορείς. Η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας έχει στηρίξει την ανάπτυξη των πολιτιστικών βιομηχανιών, ενώ ιδιωτικές εταιρείες, μέσα ενημέρωσης και ψηφιακές πλατφόρμες συμβάλλουν στην παραγωγή και τη διεθνή διάδοση του κορεατικού πολιτιστικού περιεχομένου. Όπως και οι χρήστες των μέσων αυτών συμμετέχουν στη διάδοση του κορεάτικου πολιτισμού , δημιουργώντας μορφές δημόσιας διπλωματίας που είναι πιο διαδραστικές και λιγότερο ιεραρχικές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ΚΟRΕΑΖ “All about Korea from A to Z”, μια πρωτοβουλία του Υπουργείου Εξωτερικών. Το εγχείρημα αυτό έγκειται στην δημιουργία καναλιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στην ενσωμάτωση όλο και περισσότερων ψηφιακών πλατφορμών στην στρατηγική της χώρας για τη δημόσια διπλωματία. Το σχέδιο της χώρας αφορά την περίοδο 2025-2030 και δίνει έμφαση στη βελτίωση της εικόνας της Κορέας μέσω ψηφιακών πλατφορμών, παγκόσμιων ψηφιακών εκστρατειών, συνεργασιών με εγχώριες εταιρείες τεχνολογίας και της ενίσχυσης της συμμετοχής του κοινού με τη χρήση παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (εξής Τ.Ν.), δηλαδή το generative AI. Αυτό καταδεικνύει μια μετατόπιση από την απλή διαδικτυακή μετάδοση πληροφοριών προς μια πιο συστηματική μορφή ψηφιακής δημόσιας διπλωματίας, όπου η ίδια η τεχνολογία καθίσταται μέρος της στρατηγικής της Κορέας για την οικοδόμηση διεθνούς επιρροής.
Άξιο περαιτέρω αναφοράς είναι το γεγονός, ότι η Τ.Ν. δεν χρησιμοποιείται από την Σεούλ αποκλειστικά για τη δημιουργία και την ανάπτυξη πλατφορμών, αλλά εμπλέκεται και στον χώρο της τέχνης. Τα τελευταία χρόνια ο καλλιτεχνικός χώρος της Ν.Κορέας (τα K-drama, η K-pop κα) αριθμεί πολυάριθμο κοινό παγκοσμίως χρησιμοποιώντας τον έτσι ώστε η χώρα να προβάλλει την εικόνα της στο εξωτερικό. Σύμμαχος σε αυτό το εγχείρημα φαίνεται εδώ να είναι η Τ.Ν., η οποία καθιστά την διεξαγωγή τηλεοπτικών σειρών μικρού μήκους ή την δημιουργία ψηφιακών ειδώλων (K-idols) για το γνωστό είδος μουσικής της. Εξαιρετικά εύκολη, άμεση και έτοιμη για κατανάλωση σε ένα δίκτυο με παγκόσμια εμβέλεια και κοινό. Παράδειγμα σειράς μικρού μήκους καρπού της Τ.Ν. αποτελεί το Cat Biggie, της εταιρείας παραγωγής CJ ENM, μια σειρά κινουμένων σχεδίων, χωρίς διάλογο, η οποία δημιουργήθηκε σε μόλις πέντε μήνες εξ ολοκλήρου από την Τ.Ν. Η υπόθεση της σειράς αφορά μια γάτα που απρόοπτα συναντά ένα μικρό κοτοπουλάκι, το οποίο αναλαμβάνει να φροντίσει. Η σειρά αποτελείται από 30 επεισόδια, το κάθε ένα από αυτό έχει διάρκεια δύο λεπτών και δημοσιεύτηκε παγκοσμίως τον Ιούλιο του 2025 στη γνωστή πλατφόρμα YouTube.
Πλέον, γίνεται κατανοητό ότι η Ν.Κορέα αποτελεί ένα παράδειγμα εν εξελίξει για το πώς η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει στην στερέωση και στην ενδυνάμωση της πολιτιστικής διπλωματίας και της ήπιας ισχύος ενός κράτους. Μέσα από την ανάμειξη της κυβέρνησης, των ιδιωτικών εταιρειών και της τεχνολογίας μία χώρα μπορεί να μετατρέψει την πολιτισμική της δημοφιλία και την τεχνολογική της ταυτότητα σε σημαντικό έργο διεθνούς εξωστρέφειας.
Μαρία Μ. Τριανταφυλλίδου
Βιβλιογραφία
- Jin, D. Y. (2026). Transforming Korea’s public diplomacy toward digital soft power in the era of AI. Communication and Change, 2(1). https://doi.org/10.1007/s44382-026-00034-3
- Melissen, J., & Emillie de Keulenaar. (2017, September). Critical digital diplomacy as a global challenge: The South Korean experience. Wiley. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/316530702_Critical_Digital_Diplomacy_as_a_Global_Challenge_The_South_Korean_Experience
- Robertson, J. (2017, May 31). Korea’s digital diplomacy: The most technologically advanced avoider? USC Center on Public Diplomacy. https://uscpublicdiplomacy.org/blog/korea%E2%80%99s-digital-diplomacy-most-technologically-advanced-avoider
Εικόνα: https://unsplash.com/photos/city-street-with-tall-buildings-and-digital-billboards-7LBgSz3TCkc





