
Το χρονολογικό έτος 1861 αποτελεί ημερομηνία ορόσημο που σηματοδοτεί την έναρξη των Ελληνοϊταλικών σχέσεων. Έκτοτε, οι δύο χώρες διατηρούν στενές διπλωματικές σχέσεις στον πολιτιστικό τομέα. Η επιτυχία της μεταξύ τους πολιτιστικής συνεργασίας οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στο αξιόλογο έργο που παράγουν επιμέρους ελληνικοί και ιταλικοί θεσμοί, οι οποίοι, έχοντας ως κύρια αρμοδιότητα τη βέλτιστη εκπροσώπηση της μιας χώρας στην άλλη, λειτουργούν ως φορείς πολιτιστικής διπλωματίας, εφαρμόζοντας την πολιτιστική τους ατζέντα μέσω της αμοιβαίας συνεργασίας και της αρχής της πολιτιστικής ανταλλαγής.
Αρχικά,στην περίπτωση της Ελλάδας, η Ελληνική πρεσβεία στη Ρώμη, τα επίτιμα προξενεία και το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών στη Βενετία αποτελούν τους σημαντικότερους φορείς εκπροσώπησης της Ελλάδας στην Ιταλία. Αναφορικά με το Ελληνικό Ινστιτούτο, το οποίο ιδρύθηκε τρία χρόνια μετά την υπογραφή της πολιτιστικής συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας το 1951, θεωρείται μείζονος σημασίας, διότιπέρα από το γεγονός ότι συνέβαλε στην ενίσχυση των πολιτιστικών σχέσεων Ελλάδας-Ιταλίας, αποτελεί το μοναδικό ερευνητικό κέντρο υψηλής εμβέλειας που λειτουργεί υπό την αιγίδα του ελληνικού κράτους εκτός εθνικών συνόρων. Πράγματι για την Ελλάδα, η σημαντικότητα του έργου του έγκειται στο πλήθος των δημοσιευμένων μελετών πάνω στο τομέα της βυζαντινής και μεταβυζαντινής ιστορίας, ιδίως εκείνων που επικεντρώνονται στην επίδραση της λατινικής κυριαρχίας στις ελληνικές πόλεις.
Αντίστοιχα,η Ιταλία διαθέτει ένα ευρύ δίκτυο θεσμών που έχουν επιφορτιστεί με την διεκπεραίωση της διπλωματικής αποστολής του ιταλικού κράτους στην Ελλάδα. Αυτοί είναι η Ιταλική πρεσβεία στην Αθήνα, το Ιταλικό Πολιτιστικό Ινστιτούτο Αθηνών, η επιτροπή «Dante Alighieri», το ιταλικό κρατικό σχολείο πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με αναγνωρισμένο νηπιαγωγείο στο υπό στέγαση κτίριο του και η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών. Με κύριους πυλώνες την προώθηση της ιταλικής γλώσσας, την κατανόηση του ιταλικού πολιτισμού,την ανάδειξη εκπαιδευτικών αξιών,αλλά και τη διεξαγωγή επιστημονικής έρευνας,οι εν λόγω θεσμοί συμβάλλουν διαρκώς στη διασφάλιση της παρουσίας της ιταλικής κοινότητας στην ελληνική επικράτεια. Παρομοίως, στην ίδια κατηγορία εντάσσονται τα τμήματα ιταλικών σπουδών, σε αναγνωρισμένα πανεπιστήμια της χώρας, όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τα οποία καθιστούν δυνατή την συνδιαλλαγή του ιταλικού πολιτισμού με τη φοιτητική κοινότητα και συμβάλλουν στην ανάπτυξη της πανεπιστημιακής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.
Ωστόσο, εκτός από την εξατομικευμένη δράση του κάθε θεσμού ξεχωριστά, η ίδρυση του «TempoForte»συνιστά μια αξιοσημείωτη σύμπραξη που αποσκοπεί στην σύσφιξη των πολιτισμικών δεσμών των δύο χωρών. Το «TempoForte», μια σχετικά πρόσφατη πρωτοβουλία, προήλθε από τη σύγκλισητης Πρώτης Συνόδου Κορυφής μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας στις 14 Σεπτεμβρίου 2017 στη Κέρκυρα. Μέσω αυτήςτης πρωτοβουλίας οι δύο χώρες προτρέπουν αμφότερους πολιτιστικούς φορείς να συνδράμουν στη διοργάνωση εκδηλώσεων ποικίλης θεματολογίας. Εντούτοις, χάρη στις συγκεκριμένες εκδηλώσεις, που ενδεικτικά μπορεί να είναιαπό εικαστικές εκθέσεις μέχρι προβολές κινηματογραφικών ταινιών, το ευρύ κοινό αποκτά τη δυνατότητανα γνωρίσει σε βάθος τις ιδιαίτερες πτυχές των δύο πολιτισμών και συνάμα να εντοπίσει τα κοινά σημεία ανάμεσα τους.
Κατερίνα Βασιλού
Πηγές
HELLENIC REPUBLIC MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS. Greece’s Bilateral Relations. Ανακτήθηκεαπόhttps://www.mfa.gr/en/blog/greece-bilateral-relations/italy/
Hellenic Institute of Byzantine and Post-Byzantine Studies in Venice. The Hellenic Institute. Ανακτήθηκεαπόhttp://www.istitutoellenico.org/english/
Ambasciata d’Italia Atene. Cooperazione Culturale. Ανακτήθηκεαπόhttps://ambatene.esteri.it/ambasciata_atene/el/i_rapporti_bilaterali/cooperazione%20culturale
Ambasciata d’Italia Atene. Tempoforte. Ανακτήθηκε από https://ambatene.esteri.it/ambasciata_atene/el/i_rapporti_bilaterali/cooperazione%20culturale/tempo-forte.html
Pixabay. Ανακτήθηκε από: https://pixabay.com/images/id-1804893/





