
Με αφετηρία το Μνημόνιο Κατανόησης που υπογράφηκε το 2022 μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου για την ενίσχυση της συνεργασίας σε ζητήματα κλιματικής κρίσης, το παρόν άρθρο εξετάζει τις μορφές και τις προοπτικές της περιβαλλοντικής διπλωματίας στην Αίγυπτο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις συνδέσεις ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και την πολιτιστική κληρονομιά, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο τέτοιες διμερείς συμφωνίες ενισχύουν τη γεωπολιτική συνεργασία και την πολιτιστική σύγκλιση των κρατών.
Η περιβαλλοντική διπλωματία αποτελεί πεδίο της διεθνούς πολιτικής, στο οποίο κράτη και διεθνείς οργανισμοί συνεργάζονται και διαπραγματεύονται σχετικά με περιβαλλοντικά ζητήματα, όπως η περιβαλλοντική ασφάλεια, η αντιμετώπιση περιβαλλοντικών απειλών και η ορθολογική διαχείριση φυσικών πόρων. Πρόκειται για ένα πεδίο που συνδέεται άμεσα με τον πολιτισμό και τη δημοκρατία, λόγω του διακρατικού χαρακτήρα των προβλημάτων και της ανάγκης για συλλογική δράση.
Η Αίγυπτος έχει αναγνωρίσει τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας σε περιβαλλοντικά θέματα, ιδίως σε ό,τι αφορά την πολιτιστική της κληρονομιά. Η αύξηση της στάθμης της θάλασσας αποτελεί απειλή για την Αλεξάνδρεια, καθώς η διάβρωση της ακτογραμμής προκαλεί φθορές σε ιστορικά κτήρια και υποδομές. Η πόλη έχει δει την ακτογραμμή της να υποχωρεί αισθητά τα τελευταία χρόνια, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τόσο την ασφάλεια των κατοίκων όσο και τη διατήρηση της πολιτιστικής της ταυτότητας.
Η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύθηκε στο πλαίσιο της Διάσκεψης COP27 (2022), όπου τέθηκαν τα θεμέλια για την ανάπτυξη στρατηγικών σχέσεων σε περιβαλλοντικό επίπεδο. Το Μνημόνιο Κατανόησης προβλέπει δράσεις όπως η εφαρμογή τεχνολογιών άρδευσης, η μείωση του κόστους αφαλάτωσης και η διαχείριση υδάτινων πόρων. Επιπλέον, εξετάζεται η δημιουργία υποδομών δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στην Αίγυπτο, με στόχο τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την πιθανή ανάπτυξη αντίστοιχων έργων και στην Ελλάδα.
Η διμερής αυτή συνεργασία συνιστά υπόδειγμα του πώς η περιβαλλοντική διπλωματία μπορεί να συμβάλει στην ενεργειακή εξοικονόμηση, την τεχνολογική πρόοδο και την περιφερειακή σταθερότητα. Μέσω της ανταλλαγής τεχνογνωσίας και της κοινής δράσης, ενισχύεται η ικανότητα των κρατών να αντιμετωπίζουν υπερεθνικά προβλήματα και να αναπτύσσουν κοινές στρατηγικές βιωσιμότητας.
Η περιβαλλοντική διπλωματία, πέρα από τη διαχείριση της κλιματικής κρίσης, διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο και στη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας ενός κράτους. Μέσα από τέτοιου είδους συνεργασίες, αναδεικνύεται η ανάγκη για σύμπραξη σε πολλαπλά επίπεδα, ενισχύοντας τόσο την πολιτιστική συνείδηση όσο και τη γεωπολιτική θέση των εμπλεκόμενων χωρών. Η προσέγγιση Ελλάδας–Αιγύπτου παρέχει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα τού πώς η περιβαλλοντική πολιτική μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για διευρυμένες και πολυδιάστατες διεθνείς σχέσεις.
Κωνσταντίνα Στυλιανοπούλου
Βιβλιογραφία:
- https://ypen.gov.gr/vimata-brosta-gia-to-kalodio-elladas-aigyptou-kai-ti-synergasia-se-themata-ccs-diakratisis-kai-apothikefsis-co2-stin-episkepsi-tou-ypourgou-perivallontos-kai-energeias-th-skylakaki-stin-aigypto/
- https://www.cnn.gr/perivallon/story/466700/i-aleksandreia-tis-aigyptou-vythizetai-me-anisyxitiko-rythmo-proeidopoioyn-oi-epistimones
- https://helleniculturaldiplomacy.com/περιβαλλοντική-διπλωματία/
- https://www.pressenza.com/el/2022/10/aiguptos-h-cop27-na-anagnwrisei-ta-peiballodika-kai-anthrwpina-dikaiomata/
- https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/el/ip_22_6925
- https://www.economistas.gr/energeia/70357_raaey-ypograftike-mnimonio-synergasias-me-ti-rythmistiki-arhi-energeias-tis-aigyptoy
- https://ypodomes.com/apothikeysi-anthraka-kai-ereynes-ydronanthrakon-stin-ellada-sto-epikentro-tis-episkepsis-tis-igesias-toy-ypen-stin-aigypto/
- https://ecopress.gr/ypografi-ellino-aigyptiakou-mnimoni/





